امتیاز موضوع:
  • 108 رأی - میانگین امتیازات: 2.7
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
مدلسازی در ریخته گری
#1
Information 
• مدلسازی

تاریخچه مدل سازی و ریخته گری :
تهیه و ساخت برخی از قطعات فنی توسط دست و یا ماشین میسر نمی باشد و جتی اگر هم امکان پذیر باشد بدلیل پیچیدگی و صرف و قت زیاد مقرون به صرفه نمی باشد .
بعنوان مثال برای شکل دادن و ساخت یک پوسته یاتاقان توسط دست و ماشین وقت زیادی مصرم می شود و اگر تعداد بیشتری از این قطعات خواسته شود تولید آنها از نقطه نظر اقتصادی امکان پذیر نمی باشد . و حتی از نظر دقت ابعادی و وزن نیز با هم تفاوت خواهند داشت . بنابراین برای ساخت قطعات هم شکل و هم وزن با تعداد زیاد فلزات مختلف را ذوب نموده و در داخل محفظه ای بنام قالب ریخته گری می نمایند . قالب ها ی ریخته گری به دو دسته کلی قالبهای دائمی و قالب های قیر دائمی (نابود شونده) تقسیم می شوند.
در این بخش صرفا به شرح قتال های نابود شونده می پردازیم :
جهت تهیه و ساخت این قالب ها نیاز به جسمی است که بتوان توسط آن فرم قطعه ریخته گری را در داخل ماسه قالب گیری نمود . که به این جسم اصطلاحا مدل می گوییم .
ذوب فلزات در گذشته خیلی دور :
مطالعات و مشاهدات صورت گرفته نشان می دهند که بشر از 5000 سال پیش موفق به به کشف فلز و ذوب کردن ان گردیده است . اروپاییان 1000 بعد توانستند برنز را کشف کنند که به عصر برنز معروف گردید .
قالب های گلی ، سنگی و فلزی :
بشر پس از آنکه توانست فلز را کشف نماید و انرا بشکل مذاب در اورد اه این نتیجه رسید که انرا به فرم های مورد دلخاهش تغییر دهد و در تلاش محفظه ای بود که بتواند فلز مذاب را در ان ریخته گری نماید که توانست محفظه یا قالب های گلی یا سنگی را بسازد و درنهایت فلز مذاب را درداخل آن منجمد نماید و بدین شکل اشیای ریخته گری اولیه را بدست آورد .
مدل های مومی یا ذوب شونده : که در گذشته برای ریخته گری مجسمه ها و و اجسامی نظیر آن بود که که این ملها بنابر ذوق و استعداد هنار مندان توسط دست ساخته می شدند و پس از قالبگیری فلز مذاب را مستقیما روی آنها ریخته گری می کردند . بنابراین می توان گفت بشر برای نخستین بار مدل را از روی موم ساخت .
مدل های دائمی گچی و چوبی : پس از مدل های مومی ساخت مدل های دائمی رونق یافت و قالب گیری و ریخته گری زنگ کلیساها (ناقوس ها) ، لوله ها مجسمه های برنزی و.... شروع شد . دوام خیلی کم مدل های گچی باعث شد که بشر از چوب استفاده بیشتری برای ساخت مدل های دئمی بعمل آورد و سرانجام مدل دائمی مربوط به بخاریهای چدنی که کنده کاری شده بودند ساخت و به مرحله تولید رساند .
اما تاریخچه و توسعه مدلسازی در ایران :
از زمانیکه خط آهن ، اتومبیل و ماشین آلات کشاورزی وارد ایران شد ، رفته رفته ریخته گری سنتی تبدیل به ریخته گری قطعات فنی گردید و همگام با آن ساخت انواع مدل های ساده و نسبتا پیچیده شروع شد .

انواع مدل :
1. مدل هایی که مستقیما برای قالب گیری و ریخته گری بکار می روند مدل های تولید نام دارند .
2. مدل هایی که برای تولید مدل های پلاستیکی بکار می روند مدل های اولیه نام دارند .
3. مدل هایی که برای تولید مدل های کپی بکار می روند مدل های کمکی نامیده می شوند.

انواع مدلها را بر مبنای مواد مدلسازی ، روشهای قالبگیری و سطح جدایش ها تقسیم بندی نموده اند .
• مدلسازی بر مبنای مواد : مدلسازی چوبی ، فلزی و پلاستیکی و ......
• مدلسازی بر مبنای قالب گیری : مدل های دستی ، ماشینی (اتومات )
• مدل سازی بر مبنای سطح جدایش

مدل های تولید :مدل هایی می باشند که مستقیما برای تولید قطعات ریختگی مورد استفاده قرار می گیرند .
مدل های تولید بر اساس جنس مدل ، نوع قالب گیری و چگونگی سطح جدایش به انواع زیر دسته بندی می شوند :
1. یک پارچه
2. دو پارچه
3. چند پارچه
4. با قطعه ازاد
5. صفحه ای
6. با سیستم راهگاهی
7. مخصوص (اسکلتی – شابلونی، مومی و اسفنجی )

مدل های دائمی :
اغلب مدل های تولید را مدل های دائمی در بر می گیرند یا بعبارت دیگر مدل هاییکه بیش از یک بار قالبگیری میشوند .


اضافات مدل سازی
انقباض : کلیه فلزات و آلیاژها در اثر ذوب کردن منبسط و و در اثر سرد شدن منقبض میشوند که در اینجا مسئله سرد شدن برای مدلسازس حائز اهمیت است . مقدار کاهش حجمی هر فلزی بستگی به درجه حرارت مذاب و محیط قالب داشته و بطور کلی به سه دسته زیر تقسیم میشوند :
1. فاز مایع
2. فاز مایع و جامد
3. فاز جامد

نکته قابل توجه اینست که انقباض تئوری و عملی برابر نخواهد بود . و عواملی نظیر جنس ، نوع الیاژ ، جنس قالب ، نوع قالب و ابعاد مدل این اختلاف را پدید می آورند .

*** بر خلاف تصور اینکه اغلب بر این باورند که انقباض فلزات بستگی کامل به جنس آنها داد باید گفت صرفا به جنس بستگی نداشته و بلکه به طراحی قطعه ریختگی ، یکنواخت سرد شدن قطعه و یا عکس آن ، سفت بودن قالب و ماهیچه ، انتخاب سیستم های راهگاهی و...... نقش بسزایی در تعیین مقدار انقباض فلزات دارند .



انقباض مضاعف :
برای قالب گیری و ریخته گری برخی قطعات ، مدلهای فلزی باید ساخته شوند ، ساختن مدل های فلزی زمانی مقرون به صرفه خواهد بود که مدل های اولیه انها از جنس چوب ساخته شوند .
به همین منظور جهت ساخت مدل ها اولیه (چوبی ) مقدار تراش مجاز برای تراشکاری مدل فلزی (مدل ثانویه) و قطعه کار منظور میگردد همچنین مقدار انقباض برای مدل فلزی و قطعه ریختگی نیز محاسبه میشو.د که اصطلاحا تراش یا انقباض مضاعف یا دو مرحله ای نامیده میشوند .

شیب مدل :
مدل های جوبی ، فلزی و پلاستیکی و... باید پس از قالبگیری از ماسه جداشوند ، جدا کردن مدل از ماسه با فشارهای جانبی و چسبندگی ماسه همراه میباشد بطوریکه قالب گیر مجبور میشود برای در اوردن آن نیروی بیشتری بکار برد ، بنابراین باعث خراب شدن قالب و در نتیجه غیر قابل استفاده شدن آن میشود .
برای جلوگیری از خرابی قالب و اتلاف وقت مدل های ریخته گری را با شیب مجاز قالب گیری میکنند که مقدار شییب مجاز قالب گیری به عوامل زیر بستگی دارد :
1. ارتفاع مدل
2. کیفیت سطح مدل
3. دقت قطعه ریختگی
4. جنس مواد قالب گیری
5. روش های قالب گیری
6. روش های جداسازی مدل از قالب


اضاف تراش :
اغلب قطعات ریختگی بعد از ریخته شدن نیاز به تراشکاری ، فرزکاری ، سوراخکاری ، سنگ کاری و..... دارند . در چنین موارد مدلساز باید در محل های تعیین شده مقدار اضافات مجاز جهت براده برداری روی مدل را اضافه نماید تا ماشین ساز مجاز به براده برداری در روی قطعه ریخته شده بوده و انرا مطابق نقشه فنی به اتمام برساند .

روشهای طراحی سطوح تراش درنقشه مدلسازی

سطوحی که باید براده برداری شوند توسط نقشه کش علامت گذاری میشوند و مدلساز با توجه به سطوح تراشکاری مقدار تراش را روی مدل طراحی میکند .


اگر گوشه قطعه کار قوس داشته باشد مقدار اضافه تراش نباید تا روی قوس کشیده شود و بلکه باید مرز تراش از آخرین نقطه قوس به بعد شروع شود .

اگر گوشه قطعه کار پخ داشته باشد مرز تراش نباید تا روی پخ امتداد یابد بلکه باید همانند شکل زیر دارای سوراخ یا شکاف باشد و برای آنها ماهیجه منظور شود ، طول ماهیچه باید تا بالاترین نقطه خط تراش امتداد یابد .

رسم فنی ریخته گری
برای تهیه قطعات ریخته گری احتیاج به نقشه های مدلسازی ، قالب گیری ، ماهیچه سازی و..... می باشد که آنها را اصطلاحا رسم فنی ریخته گری می نامند .

مراحل طراحی و ترسیم رسم فنی ریخته گری
.1نقشه مدلسازی (طراحی مدل و جعبه ماهیچه)
.2نقشه ساختمان مدل( طراحیساخت مدل و جعبه ماهیچه )
.3نقشه قالب گیری (تکنولوژی قالب گیری مدل )
می گویند تقوا از تخصص لازم تر است
آنرا می پذیرم، اما می گویم:
آنکس که تخصص ندارد و کاری را می پذیرد، بی تقواست.
- شهید دکتر چمران
پاسخ
 سپاس شده توسط 48055


موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
Information آشنایی با ریخته گری قالب ماسه ای مسعود وحید 1 16,956 06-11-2011، 12:53 AM
آخرین ارسال: نوید خزدوز

پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان