امتیاز موضوع:
  • 2 رأی - میانگین امتیازات: 4
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
روایی اکولوژیک
#1
روایی اکولوژیک

Ecological Validity

ارسال کننده مطلب: جناب آقای قاسم آهی

دانشجوی دوره دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی تهران

تاریخچه :

روایی اکولوژیکی یا ایده روایی بیرونی تاریخچه ای طولانی در روانشناسی دارد ( کمپل و استانلی ، 1967 ). با این حال همیشه و به طور مداوم درباره آن بحث و جدل صورت گرفته است . روایی اکولوژیکی واقعه به چه اشاره دارد ؟ . شگفت انگیز است که در باره معنای این عبارت توافق روشنی وجود ندارد . بخشی از این عدم توافق در خود واژه روایی" It Self " نهفته است و بخشی به ساختار کلی واژه مربوط می شود که دارای چندین معنی است ( اسکیت ، 1981 ). بنا بر این موضوع این بحث و جدلها هم معنی روایی اکولوژیک هست و هم کاربرد ان در ذهن روانشناسان . یکی از نخستین مجادله ها در باره روایی اکولوژیک بحث بین برانزویک و لوین ( 1943 ) در باره جنبه های معرف طرح و ارتباط آن با روانشناسی است .

تعریف :

مهمترین و جالبترین تعاملات آموزشی آنهایی نیست که در آزمایشگاه صورت می گیرد ، بلکه پژوهشگران آموزشی بیشتر علاقه مند به چیزی هستند که در مدرسه و خانه اتفاق می افتد . در واقع پژوهشگران بیشتر علاقه مند به بررسی آن نوع آموزش هستند که در غیاب مشاهده گر علمی یا سایر مداخلات مبتنی بر پژوهش صورت می گیرد . با این حال با توجه به امکان کنترل کم ، پیچیدگی بیش از حد و هزینه زیاد مشاهدات میدانی پژوهشگران به بررسی های آزمایشگاهی روی می آورند . در پژوهش های آموزشی نیازمند آن هستیم که بدانیم آیا نتایج بدست آمده پژوهشی از موقعیت خاص که به احتمال زیاد با موقعیت طبیعی متفاوت است ، می تواند در موقعیت های طبیعی نیز بکار رود .

رویکرد اکولوژیک پژوهشگران را تشویق می کند تا رویدادهای محرک تغییر پذیر که معرف محیط طبیعی ارگانیزم است را مطالعه کنند . به عنوان نقطه شروع روایی اکولوژیک به ارتباط بین بررسی پدیده ها در دنیای واقعی و بررسی آنها در بافتهای آزمایشگاهی اشاره دارد . یک ادعا ( گزارش ) به لحاظ اکولوژیکی زمانی معتبر است که در موقعیت هایی که هیچ پژوهشی در آن صورت نگرفته ، معتبر باشد .

- روایی اکولوزیک جنبه ای از روایی سازه است که با تعمیم پذیری یافته های پژوهش به گروه ها ، افراد یا موقعیت های دیگر مربوط می شود ( هاینز و برین ، 2000 )

- روایی اکولوژیکی درجه ای است که در آن رفتارها و گزارشهای ثبت شده و مشاهده شده در یک مطالعه منعکس کننده رفتارهایی است که در محیط های طبیعی واقعا اتفاق می افتد ( واژه نامه روانشناسی ) .

- حدی که در آن نتایج یک آزمایش می تواند از مجموعه ای از شرایط محیطی ایجاد شده توسط پژوهشگر به شرایط محیطی دیگر تعمیم داده شود .

شبیه مفهوم روایی بیرونی استانلی و کمپل (1967 ) روایی اکولوژیک یک روایی صوری است ، زیرا آن براین باور تاکید دارد که هدف کاربردی جمع آوری داده ها در آزمایشگاه ، تعمیم به رویدادهای دنیای واقعی است . اگر ما بتوانیم آزمایشاتی را طراحی کنیم که روابط متقابل ارگانیزم – محیط را در بر بگیرد و ماهیت محیط ادراکی را پویا و واقعی سازیم قادر خواهیم بود تا نتایج را به دنیای واقعی تعمیم بدهیم .

روایی اکولوژیکی با تعمیم پذیری همراه است . اساسا این حدی است که در آن یافته های یک مطالعه می تواند به دنیای واقعی تعمیم یا گسترش داده شود . در همه مطالعات واقعی بین کنترل آزمایشی و روایی اکولوژیکی یک توازن "Trade – Off " وجود دارد . هرچه محققان کنترل بیشتری را در مطالعه بکار بگیرند ، نوعا روایی اکولوژیکی کمتر می شود و بنابراین آنها کمتر قادر به تعمیم نتایج می شوند . برای مثال ، زمانی که ما نمونه را از محیط طبیعی به داخل آزمایشگاه برده و آنها را آنجا مطالعه می کنیم ، ما کنترل بیشتری بر آنها اعمال می کنیم ، نتیجتا امکان اینکه بتوانیم یافته ها را به افراد در محیط های طبیعی تعمیم دهیم کمتر می شود

تعمیم پذیری :

هدف اصلی علم کشف قانون های علمی[1] است . قانون های علمی بیاناتی کلی درباره روابط هستند . پژوهشگران دوست دارند تا گزارشاتشان محدود به موقعیتهایی که مطالعه در آن صورت می گیرد نباشد . در حقیقت اگر حوزه روایی کوچک باشد- به یک موقعیت خاص محدود باشد – پژوهشگر نمی تواند به بسیاری از اهدافش برسد . این مشکل، مشکل تعمیم پذیری[2] نامیده می شود .

با این وجود دانشمندان مطابق با مفهوم ابطال پذیری پوپر ( 1969 ) "is valid for all situations unless proven otherwise " اظهاراتشان را به موقعیتهایی که هرگز آنها را بررسی نکرده اند ، بدون اشاره به تئوری زیر بنایی آن تعمیم می دهند .سایر مردم نیز از تجاربشان در موقعیت های خاص اصلی کلی استخراج می کنند( کویین ، 1969 ). .

تعمیم پذیری با سوال زیر مرتبط می شود :

چه رابطه ای بین دو متغیر ؛ متغیر مستقل (A) و متغیر وابسته( B ) و بافت (C ) وجود دارد . به عبارت دیگر رابطه ای که بین دو متغیر A وB در بافت (1 C ) وجود دارد ، آیا در بافت (2 C ) نیز وجود دارد .

مثال :

- اداره یک کلوپ ورزشی توسط یک رهبر مستبدانه ( A )

- خصومت در جلسات باشگاه (B )

- بچه های 10 ساله (C )

در تعمیم پذیری یافته های این مطالعه پرسیده می شود که آیا فضای رهبری خاص (A) ، خصومت مشابهی ( B ) در کلاس درس (C2 ) به بار می آورد یا آیا شخص می تواند رفتارهای دانش آموز را زیر نظر یک معلم استبدادی در کلاس درس (C2 ) پیش بینی کند ( مطابق با نتایج مشاهده شده در موقعیت C ).

بافت C1 وC2 مجموعه ای از وقایع را در تئوری تعمیم پذیری ارایه می دهد ( کرونباخ و همکاران 1972 ) که یک جنبه اش تغییر پذیری شرایط آزمایش یعنی محرکهای دریافت شده، آزمودنی ها ، موقعیت آزمایش ، آموزش آزمونگران ، جلسات و ... است .

در حقیقت در سوال مربوط به تعمیم پذیری که تاثیر A بر B در بافت C1 به بافتهای دیگر C2 تعمیم داده می شود ، معادل با این است که بین موقعیت C1 و C2 با در نظر گرفتن متغیر وابسته (B ) ثبات بین موقعیتی" consistency cross – situational" وجود دارد .

این سوال می تواند به صورت زیر مطرح ود . آیا یک ثبات بین موقعیتی بین AC1 ( فضای رهبری و جلسات باشگاه ) و AC2 ( بافت کلاسی و معلم استبدادی ) وجود دارد . در واقع رفتار مشابه در و به معنی ثبات بین موقعیتی است . البته پژوهشگر می تواند تغییرات بیشتری را اعمال کند :

A را با A' ( اعمال متفاوتی از رهبر استبدادی ) یا B را با B' ( انواع متفاوت خصومت )جابجا کند .

بحث تعمیم پذیر می تواند در سه سطح مطرح شود :

- سطح فرا نظریه ای ( meta-theoretical level ) : فرا تئوری یک نظریه در باره تئوری ها ، شکل هایشان ، روایی ، آزمون پذیر و شبیه اینها است . در این سطح بررسی می شود که ایا تعمیم پذیری از دیدگاه منطقی امکان پذیر است یا نه .

- سطح روشها ( level of the methods ) : این سطح با فنون استفاده شده برای بررسی فرضیه ها مرتبط است که به دو سطح طراحی ( تکرا مطالات ) و سطح آماری ( ابزار ها ) تقسیم می شود .

- سطح تئوری هدف( object theory ) : این سطح بین سطح فرا نظریه و سطح روشها قرار می گیرد.

ابعاد روایی اکولوژیک :

مطابق با رویکرد اکولوژیک گیپ سون ( 1966 ، 1979 ، 1984 ) تمرکز اصلی روانشناسان نباید بر فیزیک محرکات ، بلکه باید بر محتوای اطلاعاتی رویدادها باشد . فرض زیر بنایی رویکرد اکولوژیکی آن است که ارگانیزم ها در محیط های ساخت یافته تکامل یافته اند و این دو باهم ارتباط متقابل دارند .

فرض دیگر این است که محیط ترکیبی از اشیاء و رویدادها است که از طریق ویژگی هایی چون بافت ، ثبات و تغییر پذیری و ... مشخص می شوند .

آنگونه که در بالا اشاره شد ، نقطه آغاز بحث روایی اکولوژیک به برانزویک و لوین ( 1943 ) بر می گردد . نکته کلیدی این اختلاف بافت محیطی پژوهش و تاثیر ان بر جریان مطالعه است . مطابق گزارشات و پژوهش های انجام شده (شماخلر ، 2001 ) روایی اکولوژیک دارای سه بعد است :

- ماهیت بافت یا موقعیت پژوهشی ( Nature of the Research Setting or Context )

- ماهیت محرکها Nature of the Stimuli

- ماهیت تکلیف ، پاسخ یا رفتار Nature of the Task, Behavior, or Response

برانزویک معتقد است که روانشناسی به سویی حرکت می کند که بر مسائل ساختگی (artificially) با دامنه محدود متمرکز است و این ها معرف الگوهای بزرگ محیط زندگی نیستند. برانزویک معتقد است که روانشناسان باید واحد تحلیل[3] را از انسان (people ) به موقعیت ها (situations ) تغییر دهند و نمونه گیری از موقعیت ها یا تکالیف( sampling of situations or tasks) را با نمونه گیری از افراد(participants sampling of )جایگزین کنند . این موضوع اولین بعد روایی اکولوژیک را برجسته می کند که بر موقعیت و محیطی که در آن پژوهش اتفاق می افتد تاکید دارد.

مثال :

ثبات اندازه : اندازه شئ صرف نظر از اندازه فاصله آن از بیننده ثابت است ، اگر فاصله ما بیشتر شود فکر نمی کنیم که شئ کوچکتر شده ، هر چند که تصویر اندازه شئ بر روی شبکیه تغییر می کند ( ادراک اندازه شء نسبتا ثابت است )

ثبات اندازه = فاصله ادراکی شئ * اندازه سبکه ای شئ

جنبه دیگر آزمایش به لحاظ اکولوژیکی معتبر برانزویک محرکهای تحت بررسی هستند. نایسر (1976) معتقد است که پژوهش های حاضر محرکهایی را بررسی می کنند که انتزاعی ، ناپیوسته و اندکی واقعی هستند ( موقعیت ها و محرکهای مصنوعی با فهم پدیده ها ارتباط ندارد ) .

مثال :

مواد و متغیر های دستکاری شده در آزمایشگاه در کار کردن با بچه های عقب مانده ، آیا اینها سازه های معنی دار هستند .

سومین جنبه آزمایش برانزویک ماهیت تکلیف ، کار یا پاسخ است .

- آیا رفتار انجام شده در موقعیت بخش مهمی از خزانه رفتاری ( behavioral repertoire ) آزمودنی هست یا نه ؟ رفتاری که در موقعیت های محدودی از آزمودنی سر بزند ، از اهمیتش در کارکرد روانشناختی فرد کاسته می شود

- آیا رفتار مشاهده شده واقعا با پردازشهای روانشناختی( psychological process) مرتبط است.

- آیا رفتار انجام شده نماینده و بهترین معرف ( representative ) برای موضوع مورد بررسی است .

رویکردهای ایجاد کننده روایی اکولوژیک :

در ایجاد روایی اکولوژیکی دو رویکرد غالب وجود دارد(اسپونر و پاچنا ، 2006 ) :

1- verisimilitude اشاره به شباهت بین مطالبات آزمون ( demands ) و مطالبات تحمیلی در زندگی روزمره دارد . ایجادverisimilitude نیازمند گسترش آزمونهایی است که مهارتهای شناختی روزمره را مقایسه می کنند ، چنین چیزی به سادگی می تواند از نتایج آزمون و توانایی فرد برای انجام دادن تکالیف در زندگی روزمره ترسیم شود .

veridicality اشاره به حدی دارد که در آن نتایج یک ابزار سنجش با نمرات ابزارهای دیگر که عملکرد در دنیای واقعی را پیش بینی می کنند مرتبط است . برای تعیینveridicality رابطه بین عملکرد در ابزارهای سنجش سنتی و اندازه گیری کارکردهای روزمره ( شغل ، مشاهدات رفتاری و ....) با استفاده از روشهای آماری ارزیابی می شود .

مثال:

بررسی رابطه بین نتایج بدست آمده از مقیاسهای حافظه آزمون و کلاس ( یک آزمون سنتی ) و اندازه گیری کارکرد خاص ( نظیر درجه بندی مشخص از ناکامی در انجام یک تکلیف خاص در زندگی روزمره ) .

چایتر و اشمیت (2003) کارایی این دو رویکرد را در پیش بینی توانایی های شناخت روزمره در مطالعات مختلف انجام شده بررسی کردند و نتیجه گرفتند که رویکرد verisimilitude بهتر است و نتایج حاصل از این آزمونها به طور باثبات تری با عملکردهای شناختی روزمره مرتبط است .

عوامل تهدید کننده روایی اکولوژیک :

1- توصیف آشکار عمل آزمایشی : پژوهشگر باید مشخص کند که چگونه مطالعه را اجرا کرده است .

2- اثر کاتالیزورگر[4] ( ترکیب چندین عمل آزمایشی ) : مشکل است مشخص کنیم که هر عمل آزمایش به طور جداگانه چه تاثیری دارد .

3- اثر هاوتورن[5] : آگاهی آزمودنی از قرار گرفتن شرایط آزمایشی ( انتظار ذهن باعث تفاوت ها می شود .

4-[6]

5- اثر آزمایشگر – اگر عمل آزمایشی توسط شخص دیگری اجرا شود ، ممکن است چنین نتایجی حاصل شود .

6- حساس سازی پیش آزمون

7- حساس سازی پس آزمون ( عمل آزمایش منجر به Fall into place می شود )

8- اثر تعاملی تاریخچه و عمل آزمایشی

9- اندازه گیری متغییر وابسته : مثلا دو آزمونگر است اصلاح

10 - تعامل زمان اندازه گیری و اثر عمل آزمایش : عمل آزمایش ممکن است در طول آزمایش موثر واقع نشود ، اما مدتی پس از پایان آزمایش می تواند موثر باشد .

محدودیتهای روایی اکولوژیک :

1- یک معیار عینی وجود دارد که امکان انتخاب را به ما بدهد ، یعنی مشکل است تصمیم بگیریم که یک مطالعه ، موارد محرک یا رویدادهای محرک نسبت به رویدادها ، مواد یا مطالعات دیگر معتبر تر یا کمتر معتبر می باشد (لیوکوویچ ، 2001 ). .

2- مشکل در عملیاتی کردن و عینی کردن مفهوم روایی اکولوژیکی به ما کمتر امکان می دهد تا بتوانیم رویدادها یا محرکها را کمی سازیم ( همان منبع ) .

--------------------------------------------------------------------------------

[1] - Scientific laws

[2] -Generalizability Problem

[3] - unit of analysis

[4] -catalyst effect

[5]- Hawthorne effect

[6] -Novelty effect

References

Campbell, D. T., & Stanley, J. C. (1967). Experimental and quasi-experimental designs for research. Chicago: Rand McNally.

Chaytor, N., & Schmitter-Edgecombe, M. (2003). The ecological validity of neuropsychological tests: A review of the literature on everyday cognitive skills. Neuropsychology Review, 13, 181–197.

Gibson, E. J. (1969). Principles of perceptual learning and development. New York: Appleton.

Gibson, E. J. (1982). The concept of affordances in development: The renascence of functionalism. In W. A. Collins (Ed.), The concept of development: The Minnesota Symposia on Child Psychology (pp. 55–81). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.

Gibson, E. J. (1984). Perceptual development from the ecological approach. In M. E. Lamb, A. L. Brown, & B. Rogoff (Eds.), Advances in developmental psychology (pp. 243–286). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.

Haynes, S.N., & O’Brien, W.H. (2000). Principles and practice of behavioral assessment. New York: Kluwer Academic/Plenum

Lewin, K. (1943). Defining the ‘field at a given time.’ The Psychological Review, 40, 292–310.

Lewkowicz. D ( 2001).The Concept of Ecological Validity: What Are Its Limitations and Is It Bad to Be Invalid? INFANCY, 2(4), 437–450

Schmuckler.M( 2001).What Is Ecological Validity? A Dimensional Analysis. INFANCY, 2(4), 419–436.

Neisser, U. (1976). Cognition and reality. San Francisco: Freeman.

Spooner ,D ., Pachana .A .(2006). Ecological validity in neuropsychological assessment: A case for greater consideration in research with eurologically intact opulations Archives of Clinical Neuropsychology 21 327–337
امضاء :

سخت کوشی هرگز کسی را نکشته است، نگرانی از آن است که انسان را از بین می برد....!
پاسخ


موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  سیری کوتاه در مراحل کشاورزی اکولوژیک novinmarketing 0 38 23-05-2016، 10:27 AM
آخرین ارسال: novinmarketing

پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان