امتیاز موضوع:
  • 27 رأی - میانگین امتیازات: 3.04
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
کاني
#1


کانی ها قسمت های مختلف زمین ، از88 نوع عنصر طبیعی به نسبتهای بسیار متفاوت ساخته شده است . در ترکیب پوسته زمین 8 عنصر اکسیژن ، سیلسیم ، آلومینیم ، آهن ، کلسیم ،

سدیم ، پتاسیم و منیزیم حدود 5/98 درصد و بقیه عناصر هم حدود 5/1 در صد را تشکیل می دهند. کانی ها : به موادی که 5 ویژگی زیر را داشته باشند ، کانی گفته و اگر یکی از

ویژگی های زیر را نداشته باشد کانی به حساب نمی آید 1- جامد باشد 2- متبلور باشد 3- طبیعی باشد 4- معدنی باشد ( آلی نباشد ) 5-ترکیب شیمیایی

نسبتاً ثابتی داشته باشد

فراوانی کانی ها در همه جا یکسان نیست و به سه عامل زیر بستگی دارد 1- فراوانی عناصر تشکیل دهنده ی کانی 2-شرایط تشکیل کانی 3- پایداری کانی

در محیط کانی هایی که محلول در آب هستند در مناطق خشک و بی آب می توان یافت مانند هالیت که در نواحی خشک این کانی را می توان پیدا کرد کانی هایی که با اکسیژن هوا ترکیب می شوند در

مناطق عمیق و دور از دسترس اکسیژن می توان یاقت آب ، شیشه ، نفت و مروارید هر کدام از این ها یکی از ویژگی کانی را نقض میکنند به همین علت نمی توان آنها را جزو کانی به حساب آورد

تمام کانی ها به یکی از 5 روش زیر تشکیل می شوند :

1- انجماد (تبلور) : سرد شدن مواد مذاب مانند کوارتز ، فلدسپات ، الیوین و تمام کانی های آذرین (ماگمایی )2- سرد شدن بخار آتش فشان ها مانند گوگرد

3-از تخریب سنگ های سطح خشکی ها مانند کانی های رسی و تمام کانی های رسوبی با منشا آواری

4- از تبخیر محلول های اشباع مانند کانی های هالیت و ژیپس ( گچ یا سولفات کلسیم آبدار)و انیدریت ( سولفات کلسیم بدون آب )

5- از دگرگونی کانی های از دیگر مانند آنتراسیت به گرافیت

مهمترین خواص فیزیکی کانی ها که در شناسایی آنها موثراست

1-شکل بلور 2- سختی 3- جلا 4- سطح شکست 5- چگالی نسبی 6- رنگ و رنگ خاکه

- 1- شکل بلور · تقریباً همه ی کا نی ها به صورت متبلور دیده می شوند .جسم متبلور ، دارای نظم درونی سه بعدی اسشت . یعنی در آن ، اتمهای

سازنده مطابق نظم معینی پهلوی هم قرار می گیرند . بلورها در اندازه های متفاوتی تشکیل می شوند · درشت بلور : با چشم غیر مسلح قابل مشاهده هستند

· ریزبلور : فقط با میکروسکوپ قابل مشاهده هستند · مخفی بلور : به کمک اشعه ایکس قابل تشخیص هستند مانند کانی های رسی ، کائولن

اندازه بلور ها به شرایط تشکیل آنها بستگی دارد . · هرچه برای تشکیل یک بلور زمان بیشتری صرف شده باشد بلور درشت تر می شود . نکته مهم و جالب در مورد

بلورها : زوایای بلور بین سطوح مشابه آن در تمام بلورهای یک کانی معین ، یکسان و تغییر ناپذیر است 2- سختی به مقاومت کانی در برابر خراشیده شدن ، سختی کانی گفته

می شود. سختی کانی به دو عامل زیر بستگی دارد 1- طرز قرار گرفتن اتم ها در شبکه ی بلورین 2- نوع پیوندهای اتمی کانی نه ترکیب شیمیایی درجه بندی

کانی ها از نرم ترین تا سخت ترین از مقیاس موس استفاده می شود. · در مقیاس موس از نرم ترین کانی با عدد1 تا سخت ترین کانی 10 درجه بندی می شود ·



1- تالک 2- ژیپس 3- کلسیت 4- فلوئوریت 5- آپاتیت 6- ارتوز 7- کوارتز 8- توپاز 9- کرندوم 10- الماس

· * *** الماس و گرافیت ترکیب شیمیایی هردو از کربن خالص ساخته شده اند ولی تالک نرم ترین کانی و الماس سخت ترین کانی می باشد علت این امر پیوند

هایی که اتمهای کربن را در الماس به یکدیگر متصل می کند به مراتب بیشتر از نیروهایی است که اتمهای کربن را در گرافیت به هم وصل می کند · هر کانی که بوسیله ی

کانی دیگر خراش بر دارد نسبت به آن نرم تر است · برای اطمینان از سختی اندازه گیری شده ، باید درجه سختی را در جهات مختلف آزمایش کنیم به علاوه ، باید در

خراشیدن وتعیین درجه سختی ، عمل عکس را نیز انجام داد

- 3 جلا · به توانایی کانی در انعکاس ، عبور یا جذب نور ، جلا گفته می شود . · انواع جلا : 1- جلای فلزی 2-

جلای غیر فلزی جلای فلزی مانند پیریت ، گالن ، هماتیت · جلای غیر فلزی 1- جلای الماسی : مانند الماس 2- جلای شیشه ای : مانند

هالیت ، انواع کوارتز و الیوین 3- جلای چرب : مانند تالک و گرافیت 4- جلای صمغی : مانند کهربا 5- جلای خاکی : مانند کائولن ·

**** یکی از دلایل گرانی الماس: جلای زیبای آن است که به جلای الماسی معروف است ، نور در داخل الماس بازتابش کلی پیدا می کند و سبب درخشندگی الماس می شود.

4- رخ (سطح شکست ) · سطح شکست به نحوه ی پیوند اتم ها ، در جهات مختلف بستگی دارد یک جهتی مانند : مسکوویت ، بیوتیت (

میکاها) دو جهتی مانند : فلد سپاتها ( پلاژیوکلاز و ارتوکلاز ) سه جهتی با زاویه قائم: نمک طعام ، گالن با

زاویه غیر قائم: کلسیت ، دولومیت ناصاف مانند : کوارتز ( درکوهی ، عقیق ، آمیتیست ) فاقد رخ مانند : الیوین

5- چگالی نسبی چگالی نسبی یک کانی را می توان از تقسیم کردن چگالی یک کانی به چگالی آب بدست آورد. · چگالی نسبی بیشتر کانی ها سیلیکاتی

که بخش اعظم پوسته زمین را تشکیل می دهند ، حدود 5/2تا5/3 است · چکالی نسبی کانی ها به عوامل زیر بستگی دارد 1- وجود عناصر سنگین مانند سرب

، باریم و... دارند مانند گالن Pbs با چگالی 5/7 و باریت BaSo4 با چگالی 5/4 2- نزدیکی اتم های سازنده مانند چگالی نسبی الامس در مقایسه با چگالی

گرافیت

6- رنگ ورنگ خاکه یکی از راههای شناسایی کانی ها ، رنگ و رنگ خاکه (رنگ پودر آن ) می باشد نام کانی رنگ فیروزه آبی فیروزه ای مالاکیت سبز یاقوت قرمز

آمیتیست بنفش الیوین سبز زیتونی گوگرد زرد در کوهی (کوارتز خالص ) بی رنگ اوژیت سیاه تا سبز تیره بیوتیت سیاه مسکوویت سفید تا بور ارتوکلاز کرم روشن تا

صورتی پلاژیوکلاز سفید تا خاکستری کم رنگ آپاتیت زرد و سبز مایل به زرد باریت سفید یا خاکستری روشن

نام کانی فرمول رنگ رنگ خاکه طلا Au زرد زرد پیریت FeS2 زرد سیاه هماتیت Fe2O3 سیاه قهوه ای مانیتیت Fe3O4

سیاه سیاه گرافیت C سیاه سیاه 7- راههای شناسایی دیگر نام کانی راه دیگر شناسایی کانی مس چکش خوار طلا چکش خوار گوگرد ترد شکنده ژیپس در برابرگرما به پودر سفید

رنگی تبدیل می شود میکا در مقابل گرما مقاوم است هالیت (NaCl) مزه ای شور سیلویت(KCl) تلخ گرافیت در دست حالت چرب دارد تالک در دست حالت چرب دارد کلسیت با

اسیدHCLسرد و رقیق ترکیب می شود وگاز CO2متصاعد می کند دولومیت با اسیدHCLگرم وغلیظ ترکیب می شود وگاز CO2متصاعد می کند امروزه کانی شناسان با وسایل جدیدی

مانند : میکروسکوپ پلاریزان ، دستگاه اشعه ایکس، میکروسکوپ الکترونی و طیف سنج های نوری آسانتر می توانند کانی هارا تشخیص بدهند

طبقه بندی کانی ها کانی های تشکیل دهنده سنگ ها یا به اصطلاح کانی های سنگ ساز ، بر حسب انواع سنگها به سه گروه کانی های ماگمایی ، رسوبی و دگرگونی تقسیم می شوند . 1-

کانی های ماگمایی 95 درصد از وزن پوسته ی زمین را سنگ های آذرین تشکیل می دهند . این سنگ ها از سرد شدن مواد مذاب درونی به نام ماگما به وجود آمده اند . کانی های

سازنده این نوع سنگ ها که منشا درونی دارند ، از انواع دیگر در پوسته زمین فراوان ترند ماگما : یک ترکیب سیلیکاتی با مقداری اکسیدهای فلزی ، بخار آب و دیگر مواد فرار است که از

اعماق به قسمت های بالایی پوسته راه می یابند گدازه : مواد مذاب جاری شده در سطح زمین را گدازه گویند مهم ترین کانی های ماگمایی عبارتند از سیلیس وسیلیکات های فلزاتی چون

آلومینیم ، اهن ، کلسیم ، منیزیم ، سدیم و پتاسیم که جمعاً 99 درصد حجم سنگ های آذرین را تشکیل می دهند کانی های ماگمایی غیر سیلیکاتی یا کانی های فرعی عبارتند از : اکسیدها ،

فسفات ها ، سولفات ها ، سولفید ها وبعضی عناصر خالص مانند طلا سیلیکات ها کوچکترین واحد سازنده سیلیکات ها به شکل یک هرم چهار وجهی می باشد و بنیان آن4- (

SiO4 ) می باشد این واحد ها بار منفی دارند 4- ( SiO4 ) وباید یکدیگر را دفع کنند ، لیکن در ساختمان بلورین کانی ها ، این بنیان ها به وسیله

یونهای مثبت چون آلومینیم ، آهن ، منیزیم و غیره طوری به یکدیگر پیوند داده شده اند که واحد سازنده بلور در مجموع دارای بار خنثی است . یون های پیوند دهنده بنیانها دارای اندازه و بار

الکتریکی متفاوتند به طور کلی یونهای تقریباً هم اندازه می توانند جانشین یکدیگر شوند ( آهن و منیزیم که شعاع یونی نزدیک به هم دارند یا سدیم و کلسیم که جای یکدیگر را درساختمان بلورین

کانی اشغال می کنند ) این وضع تغییر مهمی را در ساختمان کانی بوجود نمی اورد ( کاتیون هایی که شعاع یونی نزدیک به هم دارند ، جانشین یکدیگر می شوند.) بنیان های چهار وجهی

ممکن است ساختمان سیلیکاتی مانند : 1- بدون پیوند ( الیوین ) 2- حلقوی ( زمرد «بریل») 3- زنجیری ساده (

پیروکسن ) 4- زنجیری مضاعف ( آمفیبول ) 5- ورقه ای ( میکاها ) 6- داربستی ( کوارتز )

سیلیکاتها به دودسته تقسیم می شوند 1- دارای آهن و منیزیم ( به رنگ تیره ) 2- فاقد آهن و منیزیم (به رنگ روشن) سیلیکات های تیره (

دارای آهن و منیزیم)

الیوین ترکیب شیمیایی سیلیکات ، آهن ، منیزیم ----------رنگ: سبز زیتونی رخ:فاقد رخ شیشه ای در دمای بالا تشکیل می شود تحت تاثیرمحلولهای ابدار گرم ابتدا تبدیل

به سر پانتین و سپس تبدیل به تالک می شود

سرپانتین : سنگ تزیینی تالک : صنایع دارویی

پیروکسن ترکیب شیمیایی : سیلیکات ، آهن ، منیزیم ، کلسیم مهم ترین نوع ا وژیت و ولاستونیت رنگ سیا ه تا سبز تیره ------ ----- ------- بلور های آن به

شکل منشور ---------

آمفیبول هاترکیب: سیلیکات ، آهن آبدار ، منیزیم ، کلسیم مهم ترین نوع هورنبلاند آزبست گلوکوفان ------ ----- ----- --------- بلور این

دسته از کانی ها منشوری شکل و طویل است آ

آزبست از دگرسانی سرپانتین می باشد آزبست :لنت ترمز، پارچه نسوز، عایق کاری، لباس ضد آتش

میکای سیاه (بیوتیت) تر کیب: سیلیکات ، آهن ، منیزیم ، پتاسیم آبدار ------ رنگ: سیاه رخ : یک جهتی ----- -------- به دلیل داشتن ساختمان اتمی

ورقه ای به آسانی ورقه ورقه می شوند ----------

سیلیکات های روشن یا فاقد آهن و منیزیم سیلیکات های روشن یا فاقد آهن و منیزیم نام کانی ترکیب شیمیایی

مهم ترین نوع میکای سفید (مسکوویت ) ترکیب: سیلیکات ، آلومینیم ، پتاسیم آبدار رنگ:سفید تابور رخ:یک جهتی ----- فقط از لحاظ ترکیب شیمیایی با میکای سیاه متفاوت می

باشد کاربرد:طلق نسوز

فلدسپات ها ترکیب :سیلیکات ، آلومینیم و پتاسیم رنگ: کرم روشن تا صورتی

- -- آبCO2 دار برفلدسپاتها موثر است و آنها را به مرور زمان به کانی های مانند کائولن تبدیل می کند رگه های فلدسپات در صنعت چینی سازی کاربرد دارد

ارتوکلاز پلاژیوکلاز سیلیکات ، سدیم، کلسیم دار ------ سفید تا خاکستری کم رنگ اکثر کانی های سفید یا خاکستری رنگ موجود درسنگ آذرین از نوع پلاژیوکلازند.

کوارتز :ترکیب :سیلسیم و اکسیژن معروف به در کوهی ، دیگر نوع ان عقیق، آمیتست ، کوارتز دراصل بی رنگ اما به واسطه ناخالصی به رنگ های دیگر در می آیند ناصاف شیشه ای سختی

:7 به مقدار زیاد در سنگ آذرین گرانیت و ریولیت دیده می شود. شیشه را خط می اندازد کانی اصلی ماسه سنک می باشد تهیه کاغذ سمباده و ابزارهای نوری و الکترونیکی و جواهرات



غیر سیلیکات ها کانی های غیر سیلیکاتها

1-آپاتیت ترکیب :فسفات کلسیم با کمی کلر یا فلوئور فسفات ها رنگ : زرد وسبز مایل به زرد کاربرد:در تهیه کودهای شیمیایی فسفردار واسید فسفریک

2-فیروزه از داخل سنگ های آتش فشانی استخراج می شود فسفا ت ها آبی فیروزه ای جواهرات

3-باریت سولفات ها سفید یا خاکستری روشن پس از آسیاب به عنوان گل حفاری چاهها ی نفت و گاز به کار می رود

4-پیریت FeS2 سولفیدها رنگ :زرد رنگ خاکه : سیاه دیگر خصوصیات پیریت: جلا : فلزی بلور : مکعبی بیش ترین سولفید فلزی پوسته زمین می

باشد یکی از معادن مهم پیریت :معدن سرب هفت پر کرمان هماتیت مانیتیت Fe2O3 Fe3O4 اکسیدها رنگ :هر دو سیاه اما رنگ خاکه : هماتیت :قهوه ای مانیتیت

: سیاه

کانی های رسوبی مواد حاصل از تخریب سنگ های آذرین ، دگرگون شده و رسوبی توسط آبهای جاری به حوضه های رسربگذاری حمل و در دریاچه ها یا ته نشین می شوند کانی های

رسوبی در این میان از همه فراوان ترند کانی های رسوبی می توان کربناتها ، کلریدها و برخی سولفات ها را نام برد

کانی های رسی از تجزیه شیمیایی پاره ای ا سیلیکات ها در اثر هوازدگی شیمیایی به وجود می آیند برخی از کانی های رسی مانند کائولن که از تجزیه فلدسپات ها طبق رابطه ی زیر حاصل می

شوند ، در صنعت کاشی سازی و چینی سازی کاربرد دارند

کربنات ها از کربنات ها ، 1- کلسیت: [ فرمول (CaCO3) ] کانی اصلی سنگ های آهکی و مرمر است . رنگ : بی رنگ یا

شیری رنگ 2- دولومیت : کلرید ها بر اثر تبخیر آب دریا یا دریاچه ها در حوضه های رسوبی بسته و به اصطلاح کولابی ، املاح آنها به صورت لایه هایی ته نشین

می شود . مهم ترین و فراوان ترین کلریدها ، هالیت نام دارد. بلور های آن مکعبی شکل ، مزه آن شور ، مهم ترین مناطقی که توده های نمکی دارند ، 1- گرمسار 2- زنجان 3-

ماه نشان زنجان 4- گنبدهای نمکی جنوب سولفات ها سولفات ها

سولفات کلسیم بدون آب (CaSO4) بلورها به شکل قوطی کبریت است سولفات کلسیم آبدار (CaSO4,2H2O) ژیپس یا گچ

تهیه گچ بنایی : ژیپس را در کوره کمی حرارت می دهند تا قسمتی از آب تبلور خود را از دست بدهد ژیپس با ناخن به آسانی خط بر می دارد و بلورهای آن نیز به آسانی ورقه

ورقه می شود

کانی های دگرگونی گارنت (گرونا) : از انواع سیلیکات ها و خاص سنگ های دگرگون شده مانند میکاشیست است .

انواع شفاف گارنت پس از تراش به عنوان سنگ قیمتی در جواهر سازی به کار برده می شود . درجه سختی گارنت : 5/7 کاربرد : تهیه کاغذ سمباده و جواهر سازی

گرافیت : تنها کانی که منشا زیستی دارد از کربن خالص است درجه سختی :1 کاربرد گرافیت : 1- ساختن مداد 2- زغال دینام الکتروموتورها در

رکتورهای اتمی به عنوان کم کننده سرعت نوترون

کاربرد کانی ها 1- کانی های قیمتی 2- کانی ها و تاریخچه گذشته زمین 3- کان سنگ

کانی های قیمتی : مانند الماس ، کرندوم ، زمرد ، آمیتیست ، طلا و.. کانی های قیمتی در تحت شرایط زیر

بوجود می آیند به صورت خنک شدن ومتبلور شدن سنگ های مذاب در اعماق زیاد زمین سنگ های که تحت فشار و گرمای فوق العاده زیاد قرار می گیرند کرندوم سرخ یا ابی چگونه حاصل می

شوند؟ سنگ های کربناتی که تحت شرایط فشار وگرمای زیاد قرار بگیرند ، در این شرایط آلومینیم با اکسیژن ترکیب می شوند که کرندوم سرخ یا آبی را بوجود می آورند چگونه الماس تشکیل می

شود ؟ گرافیت که کربن خالص در عمق بیشتر از 150 کیلومتری تحت گرمای زیاد و فشار زیاد قرار بگیرد الماس تشکیل می گردد الماس تشکیل شده در این عمق توسط گاز های فوق حرارت

معمولی به قسمت های سطحی زمین رانده می شوند سنگی که کانی الماس دارا می باشد کیمبرلیت نام دارد باید درنظر داشت که در همه ی سنگ های کیمبرلیت حاوی الماس نیستند سنگ کیمبرلیت در

مناطق : هند ، سیبری ، استرالیا و برزیل پیدا می شود 2-کانی ها و تا ریخچه گذشته زمین زمین شناسان ، برای درک بعضی از وقایع گذشته ، از کانیها هم

استفاده می کنند . مانند نمک وگچ بیانگر وجود دریاچه های گرم وکم عمق و تبخیر فراوان در گذشته می باشد کانی گلوکوفان که نوعی آمفیبول است بیانگر شرایط فشار زیاد و دمای کم در

محیط تشکیل خود می باشد

3- کان سنگ ها ( سنگ معدن ): به مواد ارزشمندی که از زمین استخراج می شود ، کانسنگ می گویند. از کانی بوکسیت ، آلومینیم استخراج می شود که آن در

ساختن در و پنجره و ظرف های آلومینیمی کاربرد دارد از کانی هماتیت ، آهن استخراج می شود که اجسام آهنی از این کانی ساخته می شود به محلی که چند کان سنگ وجود دارد کانسار می گویند

مسئله آزبست : آزبست (پنبه ی نسوز ، پنبه کوهی ) نوعی کانی از گروه آمفیبول می باشد که در بخش های مختلف صنعتی ، کاربرد نسبتاً فراوانی دارد اما به دلیل مشکلاتی که در زیر به

آم اشاره می شود ، امروزه استفاده از آن ممنوع اعلام شده است . مشکل آزبست ، آزبست سرطان زاست زیرا تارهای آزبست از هم باز می شوند و در هوا شناور می شوند و پس از تنفس

وارد شش ها می شوند و به جدار کیسه های هوایی چسبیده و درهمان جا تولید سرطان ششش یا بیماری های تنفسی می کنند کاربرد آزبست 1- تهیه لنت ترمز 2-

تهیه پارچه و مواد نسوز 3- تهیه پوشش های ضد اتش 4- در عایق کاری

:heart: mineiut.blogfa.com :heart:
پاسخ


موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  تقسيمات کاني ها hadi soltani 0 454 07-05-2012، 02:26 PM
آخرین ارسال: hadi soltani
  کاني مس hadi soltani 0 1,348 11-03-2012، 02:00 PM
آخرین ارسال: hadi soltani
  کاني هاي سيليکات hadi soltani 0 536 11-03-2012، 01:52 PM
آخرین ارسال: hadi soltani
  کاني الماس hadi soltani 0 906 11-03-2012، 01:43 PM
آخرین ارسال: hadi soltani
  کاني طلا hadi soltani 0 544 11-03-2012، 01:34 PM
آخرین ارسال: hadi soltani
  شناسايي انواع کاني ها hadi soltani 0 622 10-03-2012، 02:07 PM
آخرین ارسال: hadi soltani
  شناخت کاني hadi soltani 0 810 09-03-2012، 12:24 PM
آخرین ارسال: hadi soltani

پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان