امتیاز موضوع:
  • 0 رأی - میانگین امتیازات: 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
در باب احکام فقهی اجرایی حج
#1
 [تصویر:  bc493856450b47e1e3cac61528a4fedb.jpg]«وَللهِ عَلَی النّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطاعَ اِلَیْهِ سَبیلاً وَ مَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّهَ غَنِیٌّ عَنِ العالَمینَ.»۱
فراگیری احكام و مناسك حج، برای تمام زائران بیت الله الحرام امری ضروری و اجتناب ناپذیر است; چرا كه انجام درستِ اعمال حج، بدون شناخت احكام و مناسك آن، غیر ممكن است و كسی كه به جهت عدم آگاهی به مسائل شرعی، خللی در اعمال وی پیش آید، علاوه بر آن كه هرگز به مراتب معنوی حج نمی رسد، به جهت باطل شدن عمره یا حج یا ارتكاب به محرمات احرام، مشكلات فراوانی برایش پدید خواهد آمد. این معنا برای حجاج، درحدّ فراگیری مسائلی كه غالباً بدان نیاز پیدا می كنند تحقق می پذیرد و حتی در بسیاری موارد با مراجعه به روحانی كاروان یا راهنمایی او می توانند نیاز خود را برطرف كنند، ولی دست اندركاران امور اجرایی كاروان ها، مدیران، معاونان و خدمه محترم كه كار آنها رابطه تنگاتنگ با اعمال و رفتار حاجیان دارد و زائران عزیز را راهنمایی می كنند، یادگرفتن مسائل شرعی بویژه مناسك حج برای آنها ضروری تر می باشد، و چون گاهی بر اثر پیش آمدن مشكلاتی برای روحانی كاروان یا جدایی برخی از زائران از جمع آنها، مدیر یا معاون یا خدمه باید با آگاهی كامل به مناسك حج، مراقب انجام درست اعمال حجاج باشند، به عنوان مثال: هنگام حركت زائران از میقات به مكه، یا از مكه به عرفات، یا از عرفات به مشعر، كه با چند دستگاه اتوبوس حركت می كنند، روحانی كاروان تنها همراه یكی از آنهاست، در نتیجه بقیه اتوبوس ها را باید مسؤولان كاروان همراهی كنند و چنانچه برای آنها مسأله ای پیش آید، انتظار این است كه مسؤولان كاروان بتوانند در چنان شرایطی آنها را راهنمایی كنند.
بنابراین آگاهی مدیران، معاونان و خدمه كاروان ها نسبت به مناسك حج باید در حد بالاتری از آنچه برای زائران لازم است باشد و گذشته از مسائل عمومی حج، برخی از احكام فقهی وجود دارد كه رابطه تنگاتنگ با مسائل اجرایی حج دارد، كه می توان آنها را با عنوان «احكام فقهی اجرایی حج» از سایر مسائل جدا كرد.
آنچه پیش رو دارید این دسته از مسائل است، كه برای اولین بار، سال گذشته در جلساتی كه به همت سازمان حج و زیارت قم ترتیب داده شده بود در جمع مدیران و معاونان كاروان های شهرستان قم بیان شد، و اكنون خلاصه آن مباحث به صورت جزوه حاضر تقدیم می شود، امید است كه مورد استفاده مطالعه كنندگان و قبول حضرت حق قرار گیرد. «رَبّنا تَقَبَّلْ مِنّا اِنَّكَ اَنْتَ السَّمیعُ الْعَلیم.»
● اخلاص در عمل
مدیریت كاروان حج و خدمت به زائران بیت الله الحرام، از اعمالی است كه رنگ عبادت دارد، از این رو باید با قصد قربت و برای رضای خداوند انجام پذیرد، كه اگر چنین باشد، اجر اخروی فراوانی نیز خواهد داشت.
● تنظیم برنامه های آموزشی حج
بر مسؤولان كاروان لازم است برنامه های آموزشی حج را بگونه ای تنظیم كنند كه زائران آنها بتوانند به نحو شایسته ای در آن برنامه ها شركت كرده و خود را آماده این سفر عظیم بنمایند; یعنی با در نظر گرفتن زمان حركت كاروان و موقعیت شغلی زائران، جلسات آموزشی در وقت مناسب تشكیل گردد و از نظر مكانی نیز محل برگزاری آنها در جایی باشد كه تمام زائران یا درصد بالایی از آنها بتوانند شركت كنند.
● تشویق زائران
مسؤولان كاروان، زائران خود را به شركت در كلاس های آموزشی مناسك، كه توسط روحانیون معظم كاروان ها برگزار می گردد و استفاده از برنامه های صدا و سیما كه ویژه حج تهیه و پخش می شود تشویق كنند چون هر چه سطح آگاهی زائران نسبت به مسائل حج بالاتر باشد، اداره كاروان نیز راحت تر است.
● استطاعت
كسانی كه حج واجب خود را بجا نیاورده اند; یعنی سال اوّل تشرف آنهاست یا تاكنون استطاعت نداشته اند و الآن با هزینه سازمان حج و زیارت به حج مشرف می شوند، چنانچه به غیر از مخارج سفر سایر شرایط استطاعت حج را داشته باشند باید حجهٔ الاسلام بجا آورند. و سایر شرایط عبارتست از:
۱) آنچه در زندگی بدان نیاز است; مانند مسكن، فرش، لوازم دیگر منزل و... داشته باشد و از این جهت برایش مشكلی نباشد و چنانچه با منزل اجاره ای و اشیا و وسایل زندگی عاریه ای نیازشان برطرف گردد و به سختی نیفتند، استطاعت حاصل است.
۲) در مدت سفر، مخارج زن و فرزند و سایر افرادی كه تحت تكفل آنها هستند را داشته باشند.
۳) پس از سفر نیز شغل یا حرفه مناسبی داشته باشند كه زندگی شان با آن اداره شود و سفر حج به آن لطمه ای نزند.
● مسأله: خدمه كاروان ها كه وارد جدّه می شوند، اگر سایر شرایط استطاعت را دارند از قبیل داشتن وسایل زندگی، بالفعل یا بالقوه و رجوع با كفایت; مثلاً كار و صنعت و غیر آن كه با آنها می توانند پس از مراجعت، ادامه زندگی مناسب خود را بدهند مستطیع هستند و باید حَجّهٔ الاسلام بجا آورند. و كفایت از حج واجب آنان می كند و چنانچه سایر شرایط را ندارند به مجرد امكان حج برای آنان، استطاعت حاصل نشده است و حج آنان استحبابی است و چنانچه بعداً استطاعت پیدا كردند باید حج واجب را بجا آورند.۲
● نیـابـت
كسی كه در حج نیابت می پذیرد، باید دارای شرایطی باشد كه از جمله آنهاست:
۱) واجب نبودن حج بر نایب
۲) آشنایی به افعال و احكام حج (هر چند با ارشاد كسی در هنگام عمل)
۳) معذور نبودن در ترك برخی از افعال حج۳
بنابراین، افرادی كه حج واجب خود را بجا نیاورده اند و مستطیع هستند، نمی توانند نیابت بپذیرند و كسانی كه از انجام دادن كامل اعمال حج، معذور باشند، و از ابتدا می دانند كه باید وظیفه معذور را انجام دهند، نمی توانند نیابت بپذیرند، مانند آن عده از خدمه كاروان كه شب عید قربان با انجام دادن وقوف اضطراری مشعر، همراه با بانوان به منا می روند.
و به فتوای حضرت امام خمینی ـ ره ـ و برخی از فقهای بزرگوار، اگر از ابتدا هم معذور نباشد و در هنگام عمل عذری برایش پیش آید، نیابت او صحیح نیست، بنابراین بهتر است كه مدیران، معاونان و خدمه كاروان ها نیابت نپذیرند، چون هر لحظه ممكن است به هنگام انجام اعمال مشكلی برای كاروان پیش آید كه بناچار باید اعمال معذور را انجام دهند، پس در صورتی كه یكی از خدمه، نیابت پذیرفته باشد، بهتر است به اطلاع مدیر كاروان برساند، تا در هنگام اعمال و پذیرفتن كارهای اجرایی كاروان به مشكل برنخورد.
● یاری روحانی
مدیران و معاونان و خدمه كاروان باید در انجام هرچه بهتر مناسك و اعمال حج، روحانی كاروان را یاری دهند ولی هرگز در كار وی دخالت نكنند و از پاسخگویی به مسائل شرعی حج بپرهیزند و سؤال كننده را به روحانی كاروان ارجاع دهند، چون احكام حج، بسیار پیچیده و دقیق است و موارد مشابه بسیار دارد كه تشخیص آن موارد و یافتن حكم شرعی آن كار دشواری است و چنانچه به مسأله ای پاسخ اشتباه داده شود، گاهی پیامدهای بسیاری به دنبال دارد، لذا تمام مسؤولان كاروان، اعم از مدیر، معاون، خدمه و روحانی كاروان باید با هماهنگی كامل و تفاهم و انجام وظایف خود، زائران را در انجام صحیح اعمال یاری دهند.
● دخالت سابقه داران
گاهی مشاهده می شود افرادی كه سابقه تشرف به حج را دارند، بر اثر غرور یا اطمینان به آگاهی خود، به صورت انفرادی عمل می كنند و تعدادی از كسانی كه سابقه تشرف ندارند را برای انجام اعمال و مناسك به همراه خود می برند و به جهت اشتباه در اعمال، سبب زحمت خویش و همراهان می گردند. مسؤولان كاروان این مسأله را به زائران گوشزد كنند كه هرگز بدون هماهنگی با مسؤولان كاروان اقدام به عملی ننمایند و كسی را با خود به اعمال نبرند كه ممكن است موجب بطلان اعمال خود یا دیگران گردند.
روزی در حال سعی، وقتی به مروه رسیدم، دیدم فردی برای همراهان نیت سعی را آموزش می دهد و آنها نیز آماده شده اند كه پس از نیت سعی را از مروه شروع كنند، از او پرسیدم: آیا می دانی اینجا مروه است و سعی باید از صفا شروع شود؟ پرسید، مگر فرق می كند؟ به او گفتم: آری سعی باید از صفا آغاز شود و اینجا مروه است و صفا در مقابل قرار دارد، پس از پرس و جو متوجه شدم كه سال دوّم تشرف اوست!
● نماز قضا نشود
در تمام مواقع، برنامه های حركت كاروان طوری تنظیم شود كه زائران بتوانند نمازهای واجب خود را به موقع بجای آورند، و هرگز نماز كسی قضا نشود، و نیز به زائران یادآوری شود كه: آخر شب به زیارت یا خرید نروید كه نماز صبح تان قضا شود.
● نماز تمام یا شكسته
چون مسؤولان كاروان از مدت اقامت زائران در مدینه و مكه مطلع هستند، لازم است در اولین فرصت، مدت اقامت كاروان در مدینه و مكّه (قبل از رفتن به عرفات و پس از برگشت از منا) را به اطلاع روحانی كاروان برسانند كه این مسأله را برای زائران بگوید، تا تكلیف خود را نسبت به تمام یا شكسته بودن نماز بدانند.
▪ در عرفات و منا و مَشْعَر و بعد از مراجعت از اماكن مزبور، در صورتی كه مسافت شرعی محقّق نشود، وظیفه حجاجی كه قبلاً در مكه معظمه قصد اقامت كرده اند; از حیث قصر و اتمام چیست؟
▪ در فرض مذكور تمام است.۴
▪ بعضی از حجاج در مكه قصد اقامه كرده اند، چه بطن مكه یا محلات آن مثل «شیشه» و «ریع الذاخر» یا «مسفله» یا «حجون» اگر یقین داشته باشند كه تا عرفات چهار فرسخ است، نماز را قصر و اگر شك داشته باشند در مسافت شرعی نماز را تمام می خوانند، بفرمایید در مراجعت از عرفات و منا، تكلیف آنان از نظر قصر و اتمام چیست؟ با توجه به این كه توقف آنان در مكه یك روز یا سه روز یا نه روز است و باید به ایران یا مدینه حركت كنند؟
▪ در صورت عدم مسافت شرعیه یا شك در آن كه در نماز باقی بر تمام هستند، اگر از عرفات كه به مكه برمی گردند، از جهت این كه محل اقامه است می روند و بعد از مكه قصد مسافرت می كنند، در بازگشت به مكه و در خود مكه هم نمازشان تمام است.۵
● قبــله
چون جهت قبله در شهر مكه در هر سوی آن تغییر پیدا می كند و حتی گاهی در یك هتل نیز، قسمت های مختلف آن ممكن است به یك سمت نباشد و بدین سبب تشخیص جهت قبله برای زائران مشكل شود، مناسب است جهت قبله بر كاغذی نوشته شود و بر دیوار شُقّه ها یا اتاق ها نصب گردد كه در نماز مراعات شود، علاوه بر این، با كمال تأسف جهت برخی از دستشویی ها در دو شهر مكه و مدینه به سمت قبله است و چون در آن حال، رو به قبله یا پشت به قبله بودن حرام است، لازم است مسؤولان كاروان نسبت به تغییر آنها یا مسدود كردن و یا آگاه كردن زائران اقدام نمایند.
● تشویق زائران برای شركت در نماز
گرچه روحانیون معظم كاروان ها، هر لحظه به زائران تذكر می دهند كه در نماز جماعت شركت كنند، لیكن از آنجا كه یكی از مشكلات اساسی در حج، پرسه زدن زائران ایرانی در خیابان ها هنگام نماز جماعت یا بازگشت به محل اسكان می باشد و این مسأله زمینه توهین به شیعه را فراهم می آورد، لازم است مسؤولان محترم كاروان ها، این مسأله را به زائران گوشزد كنند و آنها را به شركت در نماز جماعت، بویژه نماز جماعت مسجد الحرام و مسجد النبی تشویق كنند، و برنامه های زیارتی و پذیرایی را طوری تنظیم كنند كه زائران بتوانند به موقع كارهای خود را انجام دهند و از شركت در نماز تخلف نكنند. مواردی مشاهده می گردد كه شام كاروان ها پس از نماز مغرب داده می شود و زائرانی كه عصر به حرم یا بازار رفته اند، چون خوف دیر رسیدن به شام را دارند و فاصله محل اسكان هم زیاد است، به جای رفتن به نماز، برخلاف مسیر حركت حجاج كه جملگی برای شركت در نماز جماعت به سوی مسجد می روند، آنها به سوی محل استراحت در حركتند و این عمل بسیار ناپسند و خلاف شؤون شرعی است.
● یادآوری وضـو
هنگام بردن زائران به اماكن مقدس یا طواف و سایر اعمال، بسیار مناسب است قبل از حركت به زائران یادآور شوید كه وضو بگیرند و آماده حركت شوند، تا هنگام زیارت كسی برای وضو گرفتن از جمع جدا نشود كه سبب معطل ماندن سایرین و گاهی گم شدن آن فرد می شود، و بسیار مشاهده شده است كه حاجی به سبب غفلت از وضو، طواف را بدون ضو انجام داده و این امر مشكلاتی برای كاروان و خودش پدید آورده است.
● احـرام در میقات
تلاش بی وقفه مسؤولان كاروان با شروع اعمال و احرام در میقات آغاز می شود، كه از آنجا به بعد، دقّت بسیار زیاد و مدیریت كامل، ضامن پیشبرد كارها خواهد شد.
كسانی كه مدینه بعد هستند و برای احرام به «جُحفَه» می روند، نسبت به احرام مشكل خاصی ندارند، چون میقات جُحفه اختصاص به مسجد ندارد و تمام منطقه جحفه، میقات است و احرام در آنجا اشكال ندارد.۶ لذا بردن زائران به داخل مسجد بویژه در مواقع ازدحام و زیادی جمعیت، ضرورتی ندارد و برای خانم هایی كه از رفتن به مسجد معذورند مشكلی وجود ندارد. ولی كسانی كه مدینه قبل هستند و برای احرام به مسجد شجره می روند، چون تنها مسجد شجره میقات است و بنابر احتیاط واجب باید احرام در مسجد واقع شود۷ توجه به نكات ذیل لازم است:
۱ ) قبل از رفتن به مسجد زائران را نسبت به جغرافیای مسجد، محل وضو و غسل احرام توجیه نمایید كه به راحتی بتوانند اعمال را انجام دهند و زائری گم نشود و احرامی در حیاط اوّلی كه پس از دستشویی ها و قبل از مسجد است انجام نشود، چون برخی از حجاج خیال می كنند آنجا نیز جزو مسجد شجره است.۲) خانم ها را راهنمایی كنید كه پس از رفتن به مسجد، پشت نرده های چوبی جمع شوند تا روحانی كاروان، نیّت و لبیك را برای آنها بگوید، چون قسمت زنانه مسجد جداست و مردان حق ورود به آن قسمت را ندارند و بین قسمت مردانه و زنانه، نرده چوبی بلندی قرار دارد. در این قسمت، وظیفه «خانم دستیار» نیز سنگین تر خواهد بود.
۳ ) خانم دستیار باید نسبت به شناسایی و انجام احرام خانم هایی كه از رفتن به مسجد معذورند روحانی كاروان را یاری دهد.
۴ ) احرام در هر جای مسجد اشكال ندارد، حتی در قسمت هایی كه اخیراًتوسعه یافته و جزومسجد به حساب می آید، لذا گرداندن زائران در قسمت های مختلف مسجد لازم نیست، بلكه گاهی سبب مزاحمت برای دیگران نیز می باشد.
۵) اگر وقت احرام مصادف با نماز جماعت مسجد شجره شد، لازم است زائران را به نماز جماعت راهنمایی نمایید، و از تكرار لبیك، به صورت دسته جمعی، آنهم صدای بلند بپرهیزند.
۶) زائران را نسبت به نبردن ساك ها به داخل حیاط اوّلی مسجد توجیه كنید، چون ممكن است گم شود و یا بر اثر مشابه بودن ساك ها اشتباه شود و مشكلاتی پدید آورد.
۷) شایسته است چند دمپایی مناسب، جزو اثاث كاروان باشد، كه اگر دمپایی كسی گم شد، بتواند با عاریه گرفتن آن، به راه خود ادامه دهد و این مسأله را به زائران گوشزد كنید كه هنگام رفتن به مسجد شجره یا مسجد الحرام، محل گذاشتن دمپایی خود را به خوبی بخاطر بسپارند، تا به اشتباه نیفتند یا آن را در پاكتی گذاشته و همراه خود ببرند.
● نذر احرام قبل از میقات (برای بانوان)
چون به فتوای حضرت امام خمینی ـ قدس سره ـ و برخی از فقهای بزرگوار، نذر زن بدون اجازه شوهر خود صحیح نمی باشد و ممكن است برای بانوانی كه از رفتن به مسجد معذورند این مسأله مورد نیاز باشد تا قبل از میقات; مثلاً در مدینه منوّره با نذر محرم شوند، و نیازی به وارد شدن به مسجد نباشد، مناسب است مدیر كاروان این مسأله را قبل از سفر به روحانی كاروان یادآوری كند تا او هم خانم هایی را كه به تنهایی مشرف می شوند، راهنمایی كند كه از شوهرشان نسبت به نذر اجازه بگیرند.
▪ در مناسك مرقوم است كه زن های حائض باید عبوراً از مسجد شجره محرم شوند و اگر نمی توانند، در خارج مُحرم شوند و در مُحاذی جُحفه تجدید احرام كنند، چون این كار مشكل است و مُحاذی جُحفه معلوم نیست، آیا حضرت امام اجازه می فرمایند كه اینگونه اشخاص در مدینه با نذر محرم شوند؟
خرید وفروش فیش حج عمره و تمتع به صورت آزاد چه حکمی دارد؟
این سؤال را می توان به صور متعددی مطرح نمود.
1 – شخص مستطیع می تواند فیش آزاد تهیه کند یا خیر؟
اگر فردی استطاعت انجام حج را پیدا کند باید در اولین فرصت به انجام آن اقدام نماید و اگر چنانچه ده ها میلیون هزینه دربر داشته باشد تأخیر آن به سال بعد شرعاً حرام است واگر در این فاصله فوت نماید او را در زمرۀ تارکین حج بیت الله بحساب می آورند.
2 –برای فرد مستطیع آیا فروش فیش حج مباح است یا خیر؟
شخص مستطیع به هیچ عنوان نمی تواند حج خود را به تأخیر اندازد و اگر فیش حج واجب خود را فروخت آن پول حرام و استفاده از آن جائز نخواهد بود و اگر شخص مستطیع بداند که فروشنده خود واجب الحج می باشد جائز نیست که آن فیش را خریداری نماید.
3 –در صورتیکه حجِّ فروشنده فیش حج واجب نباشد می تواند آنرا به دیگری واگذار نماید ولی اضافه بر مبلغ پرداخت شده نمی تواند اخذ نماید البته با احتساب تفاوت ارزش پولی.

▪ چون احرام قبل از میقات با نذر صحیح است، زن های حائض كه عذر شرعی از دخول مسجد دارند، می توانند در مدینه با نذر برای عمره محرم شوند، و در این صورت لازم نیست به مسجد شجره بروند، ولی نذر زن باید با اذن شوهر باشد.۸
● داشتن حوله اضافی
مدیران كاروان، زائران را راهنمایی كنند تا یك یا دو تكه پارچه سفید یا دو حوله اضافه همراه داشته باشند كه اگر لباس احرامشان گم شد، از آن استفاده كنند و اگر نجس شد و امكان تطهیر آن نبود به راحتی بتوانند تعویض كنند.
● زیر سایه رفتن
یكی از محرمات احرام برای مردان، زیر سایه رفتن است، لذا توجه شما را به مسائل ذیل جلب می كنیم:
۱) حرمت زیر سایه رفتن اختصاص به حال حركت بین دو منزل دارد; مانند پیمودن مسافت جحفه به مكه، یا مدینه به مكه و مكه به عرفات. بنابراین در حال توقف برای غذا خوردن، استراحت و همچنین در جایی كه منزل كرده اند زیر سایه رفتن مانع ندارد.۹
۲ ) وقتی كه زائران به مكه، عرفات، منا وارد می شوند، این اماكن حكم منزل را دارد و زیر سایه رفتن اشكال ندارد، بنابر این می توانند با ماشین سقف دار مسافت منزل تا مسجدالحرام را طی كنند.۱۰
۳) به فتوای حضرت امام ـ قدس سره ـ و بسیاری دیگر از مراجع تقلید، مردان محرم در شب می توانند سوار ماشین سقف دار شوند.۱۱
۴) چنانچه تعداد زیادی از مردان كاروان مقلّد كسانی بودند كه استفاده از اتومبیل مسقف (حتی در شب) را جایز نمی دانند، باید با هماهنگی روحانی كاروان، نسبت به این مسأله اقدام لازم انجام گیرد.
۵ ) زمان حركت زائران از جحفه یا مدینه به مكه، طوری تنظیم شود كه به طلوع آفتاب برنخورد. با كمال تأسف در سال های اخیر نمونه های بسیاری اتفاق افتاده كه به سبب تأخیر در حركت یا اهمال و سستی مسؤولان كاروان و گاه بر اثر پدید آمدن نقص فنی برای اتومبیل، به صبح برخوردند و با مشكل استظلال مواجه شدند.
● قسـم خـوردن
یكی دیگر از محرمات احرام، قسم خوردن به نام خداوند است، بنابر این مسؤولان اداره كاروان، در مواقع شدت كار و برخورد با دیگران، اعصاب خود را كنترل كرده و از جدال بپرهیزند.
● نگاه در آینه
بسیار بعید است كه زائران، عمداً به آینه نگاه كنند ولی از جمله مواضعی كه نگاه در آینه اتفاق می افتد، یكی در اتومبیل و دیگری در هتل است.
نسبت به اتومبیل، گاه یادآوری آن ضرر بیشتری دارد، چون معمولاً حركت زائران در شب است و توجهی به آینه ندارند و اگر بی توجه نگاهشان به آینه بیفتد اشكال ندارد و یادآوری آن گاهی سبب نگاه كردن می شود، ولی نسبت به محل اسكان و هتل، چون غالباً در سالن انتظار، راهروها، دستشویی ها آینه وجود دارد، بهتر است دست اندركاران اداره كاروان در مدتی كه زائران محرم هستند، آینه ها را با روزنامه یا كاغذی بپوشانند، تا حجاج به مشكلی دچار نشوند.
● حرام بودن مرد بر زن و زن بر مرد
در مدتی كه زائران در حال احرام می باشند، ترتیبی اتخاذ گردد كه تماس همسران با یكدیگر كمتر باشد، چون برخی از زائران به جهت جهل به مسأله یا غفلت از آن متوجه حرمت نیستند، در حالی كه نگاه با ش***ت و لمس بدن یكدیگر نیز حرام است.
● قطع تلبیه
كسی كه برای عمره تمتع محرم شده، وقتی خانه های مكه را ببیند، نباید لبیك بگوید،۱۲ لذا این مسأله را هنگام رفتن به مكه، بجز اتومبیلی كه روحانی كاروان در آن حضور دارد كه او تذكر خواهد داد، در سایر اتومبیل ها كه مدیر و معاون یا خدمه حضور دارند، بجاست كه این مسأله برای زائران یادآوری شود.
● غـذای خوشبـو
آشپز محترم كاروان و همكاران وی، در مدتی كه زائران در احرام عمره یا فیش حج هستند چون نمی توانند غذای خوشبو بخورند، از طبخ غذاهای خوشبو و زدن زعفران به آن و دادن سبزی های خوشبو به زائران خودداری فرمایند.۱۳
● طواف و نماز طواف
▪ طهارت
چون طواف و نماز آن باید با طهارت انجام شود، قبل از بردن زائران به مسجدالحرام برای طواف، یادآوری شود كه وضو بگیرند تا نزدیك مسجد یا هنگام شروع طواف كسی به دنبال وضو نرود كه از جمع جدا می ماند و مشكل ایجاد می كند.
غسل مستحبی برای رفتن به مسجد الحرام و انجام طواف گرچه ثواب دارد ولی از وضو كفایت نمی كند و وضو هم لازم است.
▪ زمان طواف
برای بردن زائران به طواف، وقت مناسبی در نظر گرفته شود كه زیاد شلوغ نباشد و حتی المقدور به شستشوی مسجد و نماز جماعت برخورد نكند چون ممكن است سبب قطع طواف یا سعی بشود و به جهت آگاه نبودن زائران به مسائل طواف ممكن است مشكلاتی برای كاروان پیش آید.
▪ شك در طواف یا قطع آن
در طواف لازم است تعدادی از دست اندركاران كاروان، زائران را همراهی كنند، تا بتوانند طواف را به خوبی بجا آورند و شك و شبهه ای پیش نیاید ولی چنانچه فردی در تعداد شوط های طواف یا سعی شك كرد و یا به جهتی طواف را قطع كرد، حتماً مسأله را با روحانی كاروان در میان بگذارد تا با راهنمایی وی بتواند، اعمال را به پایان برد.
▪ نیابت در نماز طواف
دست اندركاران كاروان، نیابت در نماز طواف را از كسی نپذیرند، چون به فتوای حضرت امام ـ ره ـ و بسیاری از فقها نیابت كفایت نمی كند.۱۴
▪ تقصیـر
تقصیر در عمره تمتع، مكان معینی ندارد و لازم نیست پس از اتمام سعی، فوراً انجام شود و لازم نیست بر مروه باشد. شلوغی مروه بیشتر به سبب توقف زائران در هنگام تقصیر است، مناسب است كه زائران توجیه شوند تا پس از سعی، محل را ترك كنند و در فضای باز با خیال راحت تقصیر را انجام دهند، حتی گاهی مشاهده می شود كه خانم ها در همان محل شلوغ برای تقصیر موی خود را بیرون آورده اند تا قدری از آن را بچینند در حالی كه مردان نامحرم می بینند. با این كه می توانند ناخن بچینند و ضرورتی نسبت به چیدن موی سر وجود ندارد. روحانی و مسؤولان كاروان، بویژه خانم دستیار لازم است كه بانوان محترم را نسبت به این مسأله توجیه كنند، تا خلافی مرتكب نشوند.
● بیـن الاحـرامین
پس از اتمام عمره تمتع و قبل از احرام حج كارهای ذیل جایز نیست:
▪ تراشیدن سر
▪ انجام عمره مفرده
▪ بیرون رفتن از شهر مكه
▪ و همچنین كندن درخت و گیاه حرم و صید در حرم
بنابراین در این مدت، زائران باید توجیه شوند كه این اعمال را انجام ندهند، گرچه این مسائل را روحانی كاروان یادآوری خواهد كرد، ولی نظارت بر رفتار زائران تا حدی برعهده مدیر، معاون و خدمه خواهد بود و گاهی زائران كاروان از مدیر یا دیگران نسبت به رفتن به غار حرا، غار ثور و... سؤال می كنند.
ولی نسبت به خدمه، چنانچه بخواهند برای آماده سازی محل اسكان در عرفات و منا از شهر مكه بیرون روند و یا برای تحویل اثاثیه یا جنس از انبارهایی كه بیرون شهر است، در صورت امكان باید محرم شوند به احرام حج و در همین احرام بمانند تا وقتی كه برای وقوف و انجام اعمال حج به عرفات می روند ولی چنانچه ناچار باشند و محرم شدن هم موجب حرج و مشقت است اشكال ندارد.۱۵
▪ خدمه كاروان های حج اگر عمره مفرده بجا آورده باشند یا فیش حج خریده باشند هر دفعه كه از مكه خارج می شوند و به جده می روند و برمی گردند لازم نیست محرم شوند ولی اگر عمره تمتع بجا آورده اند بنابر احتیاط نباید از مكه خارج شوند مگر در صورت حاجت، در حالی كه محرمند با احرام حج.
▪ خدمه كاروان ها كه پس از انجام عمره تمتع باید به عرفات و منا بروند برای دیدن چادرها و كارهای دیگر و برگردند به مكه، وظیفه آنان چیست؟
▪ بنابر احتیاط واجب نمی توانند از مكه خارج بشوند مگر در مورد ضرورت و در این صورت باید برای حج مُحرم شوند و بیرون بروند. بلی اگر احرام برای آنان حَرَجی باشد و رفتن به عرفات و منا بر آنان ضرورت دارد، می توانند بدون احرام به آنجا بروند.
● یادآوری:
اكنون بر اثر توسعه شهر مكه، «جبل النور» كه غار حرا در آن قرار دارد جزو شهر مكه به حساب می آید ولی «جبل الثور»، كه غار ثور در آن است، هنوز جزو شهر به حساب نمی آید.
● احـرام حـج
محل احرام حج، شهر مكه است. برخی از فقها مثل حضرت امام ـ قدس سره ـ تمام شهر مكه فعلی را برای احرام كافی می دانند و برخی دیگر می فرمایند احرام حج باید در مكه قدیم واقع شود، در این مورد هم با هماهنگی روحانی كاروان نسبت به احرام آنها اقدام شود و بهتر آن است كه در مسجدالحرام محرم شوند. اگر در روز هشتم یا حتی قبل از آن هم محرم شوند اشكال ندارد، بنابر این در صورت لزوم می توان آنها را در وقت خلوت به مسجد الحرام برد تا محرم شوند.
● زمان حركت به عرفات
وقوف به عرفات از ظهر روز نهم آغاز می شود، بنابراین زمان حركت به سوی عرفات به گونه ای باید تنظیم شود كه حجاج قبل از ظهر در عرفات حاضر باشند و رفتن شب عرفه و استفاده از خنكی هوا و همچنین نبود مشكل استظلال وقت مناسبی است.
چون در وقت وقوف (از ظهر تا مغرب) حاجیان باید در صحرای عرفات باشند و از حدود آن خارج نشوند، بنابر این باید نسبت به حدود عرفات، كه امروزه با تابلوهای بزرگ مشخص شده است، توجیه شوند وحتی المقدور از تردد در جاهای مختلف عرفات نیز بپرهیزند كه احتمال گم شدن آنها زیاد است و در صورت گم شدن از اعمال بازخواهند ماند.
● از عرفات تا مشعر الحرام
یكی از لحظات حساس در مدت فعّالیّت مدیران و معاونان و خدمه كاروان ها، از عرفات تا مشعر و از آنجا تا منا است كه باید با تلاش و تدبیر، زائران را بطور كامل و سالم به مقصد برسانند، گرچه در سال های اخیر به سبب وجود راه های متعدد، امكان نرسیدن به موقع تا مشعرالحرام بعید به نظر می رسد، لیكن باید دانست كه فاصله عرفات تا مشعرالحرام در طرق متعدد از ۴ تا ۶ كیلومتر می باشد. بنابر این از دورترین راه هم اگر به سمت مشعر می روند، فاصله بیش از ۶ كیلومتر نیست. پس اگر در بین مسیر دچار مشكلی شدند كه نتوانستند با اتومبیل حركت كنند، برای آن كه از وقوف بازنمانند می توانند زائران را پیاده ببرند، و چنانچه در این مدت برای زائری مشكل خاصی پیش آمد كه باید به بیمارستان منتقل شود، حتماً این مسأله را با روحانی كاروان در میان بگذارید، تا با راهنمایی وی و انجام وقوف اضطراری بتواند اعمال را به پایان ببرد.
● در مشعر الحرام
حاجیان شب عید قربان را در مشعر الحرام (مزدلفه) به سر می برند و پس از طلوع آفتاب برای انجام اعمال روز عید قربان روانه منا می شوند.حدود مشعر الحرام اكنون با تابلوهای بزرگی مشخص شده است و از سوی منا تا ابتدای وادی محسّر كه فاصله اش تا منا حدود ۲۵۰ متر است، ادامه دارد، ولی برخی از افراد به غلط تصور می كنند نهایت منا تا پلی است كه وسط منا زده شده اند، و این امر سبب تراكم بسیار زیاد جمعیت، قبل از پل می شود، بنابر این دست اندركاران كاروان می توانند برای وقوف آن سمت پل را اختیار كنند كه گاهی خلوت تر و برای حركت صبح هم مناسب تر است.● وقوف اضطراری برای بانوان
بانوان و افراد ناتوان می توانند شب عید قربان، پس از آن كه مقداری بعد از نصف شب در مشعر الحرام ماندند، به منا بروند، و این همان وقوف اضطراری مشعر الحرام است و بهتر آن است كه مسؤولان كاروان ترتیبی اتخاذ كنند كه بانوان بویژه سالمندان بتوانند، اعمالشان را به راحتی انجام دهند.
پس از رفتن به منا، بانوان بطور مطلق می توانند رمی روز عید را در شب انجام دهند، البته غیر از بانوان، كسانی كه نمی توانند روز رمی كنند، اشكال ندارد رمی را در شب انجام دهند، و باید توجه داشت كه رمی در شب برای بانوان (بطور مطلق) اختصاص به رمی روز عید قربان دارد، ولی نسبت به روزهای ۱۱ و ۱۲ ذی حجه تنها بانوانی كه نمی توانند در روز رمی كنند، رمی شبانه برای آنها جایز است ولی كسانی كه بتوانند در روز خودشان انجام دهند، نمی توانند شب رمی كنند.
▪ آیا می شود كه زن ها را در شب دهم بعد از نصف شب از مَشْعَر به منا بیاورند و همان شب آنان را به جمره عقبه ببرند و رمی كنند و بعد به خیمه برگردانند و نزدیك غروب روز یازدهم مجدداً آنان را به جمرات ببرند، تا شب دوازدهم هم رمی روز یازدهم را انجام دهند و هم رمی روز دوازدهم را، با توجه به ازدحام و خطرهای احتمالی؟
▪ برای زن ها رمی جمره عقبه پس از وقوف به مشعر و آمدن به منا در همان شب عید قربان مانع ندارد، ولی رمی روز یازدهم و دوازدهم در صورتی برای آنان در شب صحیح است كه از رمی روز معذور باشند.
● قربانگاه
یكی از اعمال روز عید و از جمله حساسترین اعمال حج «قربانی» است. در سال های اخیر تمام افراد نمی توانند به قربانگاه بروند، چون بانوان را مطلقاً به قربانگاه راه نمی دهند، و بسیاری نیز توان این كار را ندارند، بنابر این لازم است مسؤولان كاروان ها، ترتیبی اتخاذ كنند، كه قربانی تمام زائران به موقع انجام شود و اعمال روز عید قربان به تأخیر نیفتد و كسانی كه از طرف سایرین به قربانگاه می روند به نكات ذیل توجه داشته باشند.
۱) حتماً از كسانی كه بناست برایشان قربانی را انجام دهند، نیابت بگیرند و صِرف این كه او هم باید قربانی كند و خوشحال می شود، كافی نیست.
۲) در انتخاب گوسفندان دقت كنید كه دارای شرایط لازم باشد و مهمترین شرایط لاغر نبودن و ناقص نبودن حیوان است.
۳ ) در ذبح حیوان نیّت و قصد نیابت و جهت قبله و گفتن «بسم الله ...» فراموش نشود.
۴) چون به فتوای برخی از فقها; از جمله حضرت امام خمینی ـ ره ـ ذبح با چاقوی استیل صحیح نیست، چاقویی كه مورد استفاده قرار می گیرد آهن باشد.
۵ ) به فتوای حضرت امام خمینی ـ ره ـ ذابح حیوان باید مؤمن باشد، لذا این مسأله هم مورد توجه قرار گیرد.
● بیتوته در منا
در شب های ۱۱ و ۱۲ ذی حجه حاجیان باید به نیت یكی از اعمال حج، در منا بمانند، وقت بیتوته از غروب آفتاب تا نیمه شب است و برخی از جمله مقام معظم رهبری حضرت آیهٔ الله خامنه ای بیتوته در نیمه دوم را نیز جایز می دانند. بنابراین خدمه محترم اگر برای انجام كاری از منا خارج شدند توجه داشته باشند كه باید هنگام بیتوته در منا باشند، و چنانچه دیر برسند، اگر در حج نیابت داشته باشند نیابت آنها اشكال پیدا می كند.
● بیرون رفتن از منا
بیرون رفتن از منا در روزهای دهم و یازدهم اشكال ندارد و همچنین روز دوازدهم اگر قبل از ظهر برگردد كه بعد از ظهر از منا كوچ كند اشكال ندارد. ولی در شب های ۱۱ و ۱۲ پس از غروب آفتاب، به فتوای كسانی كه بیتوته در نیمه شب اوّل را واجب می دانند جایز نیست، ولی پس از نصف شب بیرون رفتن از منا اشكال ندارد، ولی باید توجه داشت كه نیمه شب، ساعت ۱۲ نیست و محاسبه آن برای بیتوته با محاسبه برای تعیین آخر وقت نماز عشا تفاوت دارد، چون در اینجا باید شب را از اوّل غروب تا طلوع آفتاب حساب كرد.۱۶
اگر مسؤولان كاروان تصمیم دارند در شب های ۱۱ و ۱۲ یا روزهای ۱۱ و ۱۲ زائران خود را برای طواف به مكه ببرند، باید به مسائلی كه بیان شد توجه داشته باشند، كه بیتوته را به وقت انجام دهند و رمی جمرات در روزهای ۱۱ و ۱۲ را به وقت خود كه از طلوع تا غروب آفتاب است انجام دهند و قبل از ظهر روز دوازدهم از منا خارج نشوند.
گرچه ترك بیتوته برای كسانی كه تمام شب را در مكه به عبادت مشغول باشند، مانعی ندارد۱۷ و می توانند طواف و سعی و سایر اعمال را انجام دهند ولی اگر اعمال تمام شد نمی توانند آن شب را به منا برگردند بلكه باید بمانند و تا صبح عبادت كنند.
● برگشت از منا
همانگونه كه گذشت، حجاج در روز دوازدهم بعد از ظهر می توانند از منا خارج شوند. مسؤولان كاروان توجه داشته باشند زودتر از این وقت نباید از حدود منا بگذرند و كسانی كه برای رمی جمرات می روند و لحظاتی همانجا توقف می كنند تا پس از اذان از منا خارج شوند، باید توجه داشته باشند كه جمره عقبه، آخرین حدّ منا است و قبل از ظهر از مقابل آن نگذرند.
● اعمال مكه
اعمال بعد از منا تا آخر ذی الحجه وقت دارد،۱۸ بنابر این كسانی كه از انجام اعمال معذورند و در شلوغی نمی توانند اعمال را بجا آورند، صبر می كنند تا پس از گذشت چند روز خلوت شده و اعمال را بجا می آورند.
ولی باید توجه داشت: تا وقتی كه طواف حج و سعی را بجا نیاورده اند، بوی خوش همچنان حرام است و تا وقتی كه طواف نساء و نماز آن را بجا نیاورده باشد، زن و مرد به یكدیگر حرام هستند.۱۹● عمره مفرده پس از اعمال
در حدّ امكان زائران به انجام عمره مفرده پس از اعمال حج تشویق نشوند، چون احتمال آن هست كه اعمال را بطور صحیح انجام ندهند و همچنان در احرام باقی بمانند، به علاوه كه مراعات فاصله با عمره قبلی نیز لازم است، كه به فتوای حضرت امام خمینی ـ ره ـ در فاصله كمتر از یك ماه به قصد رجاء می توان بجا آورد.۲۰
● بیماران و مجروحان
اگر برای حاجی بر اثر بیماری یا تصادف یا حادثه دیگر، مشكلی پیش آمد ونتوانست اعمال را ادامه دهد، در اولین فرصت روحانی كاروان را مطلع كنید تا با نشان دادن راه صحیح شرعی، بقیه اعمال را به پایان ببرد، چون در احكام شرعی وظیفه تمام افراد مشخص شده است.
● پرسش و پاسخ
▪ كسی كه از كارمندان سازمان حج است و بناچار باید بعد از عمره تمتع و قبل از حج از مكه خارج شود و به عرفات برود، با توجه به این كه حج او نیابتی است، آیا لطمه به حج او نمی زند؟
▪ ضرر به حج و نیابت او نمی زند، ولی در صورت امكان باید محرم شود به احرام حج و از مكه خارج شود علی الاحوط.۲۱
▪ آیا خدمه كاروان ها می توانند قبل از رفتن زائران به مكه، بدون احرام به مكه بروند و برگردند؟
▪ اگر می خواهند به مكه بروند و برگردند، بنابر احتیاط نباید عمره تمتع انجام دهند، بلكه برای دخول مكه باید به یكی از مواقیت معروفه بروند و از آنجا بر عمره مفرده محرم شوند. و اَدْنیَ الحِلّ، میقات این اشخاص نیست، و پس از انجام اعمال عمرده مفرده می توانند از مكه خارج شوند و در صورت خارج شدن از مكه، اگر فقط به جده بیایند برای ورود به مكه در مرتبه دوم و سوم و بعد از آن، احرام واجب نیست، ولی اگر به مدینه بروند و از آنجا بخواهند به مكه بروند باید در مسجد شجره محرم شوند برای عمره مفرده دیگر و چون بین این عمره مفرده و عمره مفرده اول یك ماه فاصله نشده عمره دوم را رجاءاً بجا آورند و در هر صورت این اشخاص آخرین مرتبه ای كه به مكه می روند باید به یكی از مواقیت معروفه، مثل مسجد شجره یا جُحفه، بروند و از آنجا برای عمره تمتع مُحرم شوند.۲۲
▪ توقف ماشین زیر پمپ بنزین و عبور آن زیر پل، آیا برای مردان محرم اشكال ندارد؟
▪ اشكال ندارد.۲۳
▪ آیا كسانی كه شب دوازدهم به مكه آمده اند، لازم است روز دوازدهم قبل از ظهر برای كوچ بعدازظهر به منا بیایند؟
▪ به فتوای حضرت امام خمینی ـ ره ـ لازم نیست ولی اگر قبل از ظهر به منا بیاید نمی تواند قبل از ظهر كوچ كند. ولی به فتوای برخی دیگر از فقها برگشت به منا لازم است.
▪ خدمه ای كه با زن ها قبل از طلوع فجر به منا می روند، ولی خود را قبل از طلوع آفتاب به مَشْعَر می رسانند و وقف ركنی مشعر را درك می كنند، آیا نیابت آنان صحیح است یا نه؟
▪ اگر از ذوی الاعذار نبوده اند كه نیابت آنها صحیح است در فرض مرقوم حجشان نیابتاً صحیح است هر چند مرتكب حرام شده اند.۲۴
▪ اگر سازمان حج و زیارت ـ دست اندركاران حج را موظف به انجام عمره مفرده بنماید ولی پس از انجام عمره مفرده، در مكه اجازه انجام حج می دهد، با توجه به این كه در سال های قبل، حج خود را انجام داده باشند و نیابتی هم نداشته باشند، تكلیف چیست؟
▪ اگر حج واجب بر عهده آنها نباشد می توانند برای انجام حج مستحبی اِفراد محرم شوند و پس از حج، عمره مفرده دیگری انجام دهند و نیز می توانند به یكی از میقات ها رفته و برای عمره تمتع محرم شوند و پس از آن حج تمتع بجا آورند. یادآوری می شود در حج افراد قربانی نیز واجب نیست.
 
پاسخ
#2
[تصویر:  81691322-70047454.jpg]
توصیه‌های سلامتی به زائران حج

امسال هم مثل هر سال تعدادی از هموطنان برای ادای فریضه حج به عربستان می‌روند، اما برای این‌که مسافران بیشترین بهره را از فرایض این سفر ببرند، باید مراقب خودشان باشند تا در طول این مدت سلامتشان به خطر نیفتد.

سلامت و بیماری حجاج
بدون شک پیش از این‌که به سفر حج مشرف شوید، باید نسبت به واکسینه کردن خود در برابر بیماری‌های مننژیت و آنفلوآنزا اقدام کنید، اما رعایت نکات بهداشتی در طول سفر هم امری واجب و حیاتی است.



برای بسیاری از افرادی که به سفر حج مشرف می‌شوند، یک یا چند نوع عفونت تنفسی رخ می‌دهد و با توجه به تعداد زیاد زائران، این موضوع چندان هم عجیب و غیرعادی نیست، هرچند که می‌توان از بروز آنها پیشگیری کرد.

در این میان مهم‌ترین عاملی که موجب بروز عفونت‌ها می‌شود، تماس مستقیم دست‌ها با سطوح مختلف مثل زمین، در و دستگیره و... و انتقال آلودگی به مخاط دهان و چشم و بینی است
در واقع ترشحات ناشی از سرفه و عطسه افراد با ملیت‌های مختلف و بیماری‌های مسری باعث آلودگی سطوح شده و این آلودگی از طریق تماس دست و مخاط به بدن منتقل می‌شود.
از زیرانداز حصیری استفاده کنید
حتما می‌دانید که افراد در سفر خانه خدا اجازه استفاده از مهر را ندارند، به همین دلیل هم برای خواندن نماز دنبال سطوحی می‌گردند که با سنگ پوشیده شده‌ باشد، اما نکته بسیار مهمی که در این میان مغفول می‌ماند، آلودگی این کفپوش‌ها به دلیل تماس مداوم پاهای کثیف و آلوده افراد مختلف است.
متاسفانه حجاج برای سجده سرشان را روی این سطوح سنگی می‌گذارند و دست و دهان و چشمشان با میکروب‌ها تماس پیدا کرده و به این ترتیب زمینه بروز مشکلات عفونی افزایش پیدا می‌کند.
بهترین روش برای مقابله با سندرم تنفسی خاورمیانه یا همان بیماری مرس و البته سایر بیماری‌های عفونی تنفسی، رعایت توصیه‌های بهداشتی و یکی از مهم‌ترین آنها یعنی شستن مداوم دست‌هاست
البته دکتر حمید عمادی، متخصص بیماری‌های عفونی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران می‌گوید: زائران خانه خدا می‌توانند از سجاده‌ها یا حتی زیراندازهای حصیری کوچک و قابل حمل استفاده کنند تا شرع و بهداشت را با هم رعایت کرده باشند. در این حالت صورت نمازگزاران و زائران تماس مستقیم با سطوح آلوده ندارد و احتمال بروز بیماری‌های تنفسی بشدت کاهش می‌یابد.
مراقب بیماری‌ها باشید
به گفته دکتر عمادی تراکم و ازدحام جمعیت در سفر حج، استرس و خستگی سفر، بی‌خوابی، کم‌آبی بدن و تغذیه نامناسب و به دنبال آنها تضعیف سیستم ایمنی بدن و البته قرار گرفتن در معرض کولر گازی و مصرف آب یخ پیش از خشک شدن عرق بدن از جمله عواملی هستند که زمینه مساعدی را برای ابتلا به بیماری‌های تنفسی شایع فراهم می‌کنند.
مننژیت از جمله بیماری‌هایی است که در عربستان شیوع زیادی دارد و با علائمی مثل تب، سردرد، سفتی ‌گردن، تهوع، استفراغ، حساسیت به نور، گیجی و خواب‌آلودگی، عفونت دستگاه تنفس فوقانی، تشنج و راش‌های خونریزی‌دهنده جلدی بروز می‌کند. به همین دلیل هم زائران خانه خدا حداقل 15 روز پیش از اعزام باید علیه آن واکسینه شوند، اما دیرتر از این زمان ایمنی ایجاد نخواهد کرد. البته واکسیناسیون علیه مننژیت مننگوکوکی اجباری است و از سفر واکسینه نشده‌ها ممانعت به عمل می‌آید.
حتی بر خلاف باور عموم، واکسن مننژیت فقط در یک نوع پلی‌ساکاریدی به بازار ارائه می‌شود و حجاج نباید بابت این موضوع دچار سردرگمی شوند. در مقابل واکسن پنوموکوک دو نوع مختلف دارد؛ مدل پلی‌ساکاریدی که اثربخشی قابل قبولی دارد و 23 بیماری دیگر را هم تحت پوشش قرار می‌دهد و مدل دیگر که از نظر ایمنی دارای عملکرد بهتری است، اما علیه 13 بیماری ایمنی ایجاد می‌کند و گران‌تر از نوع اول است دکتر عمادی تزریق هر دو واکسن با فاصله هشت هفته‌ای را بهترین روش عنوان می‌کند، اما معتقد است واکسیناسیون علیه این بیماری عفونی تنفسی که در عربستان چندان شایع نیست، برای حجاج الزامی نیست و تزریق آن فقط به سالمندان، افرادی که مبتلا به بیماری مزمن قلب و ریه هستند، زائرانی با بیماری‌های زمینه‌ای و نقص ایمنی، بیماران دارای مشکلات خونی، افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی و... توصیه می‌شود.‌

آنفلوآنزا و مرس را دست‌کم نگیرید
آنفلوآنزا از دیگر بیماری‌های شایع ایام حج محسوب می‌شود، اما خوشبختانه واکسن سال 2014 و 2015 که ایمنی بسیار بالایی هم دارد در بازار موجود است و تزریق آن برای حجاج بالای 50 سال، افراد سیگاری و دارای ضعف سیستم ایمنی، زائران مبتلا به بیماری‌های ریوی، تنفسی و... امری مستحب به حساب می‌آید.
دکتر عمادی با بیان این‌که حجاج باید مراقب بیماری های ناشی از سندرم تنفسی خاور میانه (منشأ بیماری خفاش، شتر و...) باشند، تاکید می‌کند: امسال عفونت مرس که از جنس کرونا ویروس و از خانواده بیماری سارس است، در عربستان شایع است؛ هرچند در مکه و مدینه کمتر از شهرهای دیگر مثل ریاض شیوع دارد. افراد مبتلا دچار سرماخوردگی و عفونت تنفسی ساده همراه با تب، سردرد و تنگی نفس می‌شوند و بتدریج تنگی نفس آنقدر شدید می‌شود که بیمار به بیمارستان مراجعه می‌کند و برای مراقبت بیشتر باید بستری شود.
برای شستن دست‏ها حتما از آب و صابون یا مایع دستشویی استفاده کنید، چون آب به تنهایی بی‌فایده است. هنگام شست‌وشو، دست‌هایتان را حداقل 20 تا 30 ثانیه به هم بمالید و بین انگشتان و پشت دست‌ها و زیر ناخن‌ها را فراموش نکنید
این بیماران نارسایی شدید تنفسی پیدا می‌کنند. البته همه علائم شبیه عفونت سارس است، اما مرس علامت خطرناک‌تر دیگری دارد که در عفونت سارس دیده نمی‌شود. این ویروس آنقدر قدرتمند عمل می‌کند که حتی کلیه‌ها را از کار می‌اندازد و بیمار به دیالیز احتیاج پیدا می‌کند. قربانیان این ویروس هم بیشتر افراد دچار بیماری‌های مزمن کلیوی، ریوی، قلبی ـ عروقی، دیابت، آسم یا افراد مسن و آنهایی هستند که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است. از طرفی راه‌های انتقال این بیماری از طریق قطرک‌های تنفسی است و دست دادن، روبوسی، عطسه و سرفه چرخه انتقال را تکمیل می‌کند.
در عین حال، نباید فراموش کنید تاکنون هیچ داروی ضدمیکروب یا آنتی‌بیوتیک خاصی برای درمان مرس ساخته نشده و بیشتر کسانی که بر اثر ابتلا جانشان را از دست داده‌اند، 7 تا 10 روز از بیماری‌شان می‌گذشته است، حتی واکسنی هم برای پیشگیری وجود ندارد.
بنابراین بهترین روش برای مقابله با سندرم تنفسی خاورمیانه یا همان بیماری مرس و البته سایر بیماری‌های عفونی تنفسی، رعایت توصیه‌های بهداشتی و یکی از مهم‌ترین آنها یعنی شستن مداوم دست‌هاست.
پیشگیری از بیماری‌های شایع با آب و صابون
یادتان باشد بیماری‌های عفونی تنفسی شایع در ایام حج از طریق پوست سالم منتقل نمی‌شوند، اما می‏تواند از طریق دست آلوده منتشر شود و تماس دست آلوده به این میکروب‏ها با چشم و دهان و بینی می‏تواند افراد را بیمار کند.



مهم‌ترین نکته این که حتی‌الامکان از تماس دست‌ها با مخاط بدن اجتناب کنید و پیش از خوردن غذا یا هر نوع خوراکی و دارو، پس از رفتن به توالت و همچنین عطسه و سرفه و تماس با سطوح مختلف، دست‌هایتان را بشویید.
البته همه ما شستن دست‌ها را از کودکی یاد می‏گیریم، اما به گفته دکتر عمادی بنا به دلایل مختلف این کار را با دقت انجام نمی‏دهیم یا حتی با وجود آگاهی، شستن دست‌ها را فراموش می‏کنیم.
برای شستن دست‏ها حتما از آب و صابون یا مایع دستشویی استفاده کنید، چون آب به تنهایی بی‌فایده است. هنگام شست‌وشو، دست‌هایتان را حداقل 20 تا 30 ثانیه به هم بمالید و بین انگشتان و پشت دست‌ها و زیر ناخن‌ها را فراموش نکنید.
در صورتی هم ‌که به آب و صابون دسترسی نداشتید، می‌توانید از ژل‌های ضد‌عفونی‌کننده بر پایه الکل استفاده کنید که همان کارایی را دارد.
توصیه طلایی پس از سفر

بسیاری از متخصصان در زمینه استقبال و شرکت در مراسم ولیمه حجاج به مردم هشدار می‌دهند. در واقع تاکید آنها به زائرانی که از سفر حج برمی‌گردند و خانواده‌هایشان این است که از روبوسی، دست دادن و در آغوش گرفتن همدیگر به دلیل خطر ابتلا به عفونت‌های تنفسی پرهیز کنند، اما دکتر عمادی این توصیه را رد می‌کند و معتقد است نمی‌توان از مردم توقع داشت که به دیدن حجاج نروند، اما زائری که از خانه خدا برمی‌گردد و علائمی مثل سرماخوردگی دارد، باید در اولین فرصت ممکن به پزشک مراجعه کند، هنگام استقبال از مهمانان ماسک بزند و البته روبوسی را فاکتور بگیرد.

سیدعلی مرعشی روز چهارشنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا افزود: معاینات پزشکی همه 60 هزار و 170 زائری که از ایران عازم عربستان می شوند، انجام شد.

وی ادامه داد: از میان این افراد، 28 نفر در کمیسیون پزشکی قرار دارند که در صورت نظر و تایید پزشکان متخصص به حج تمتع اعزام می شوند.
رییس مرکز پزشکی حج و زیارت سازمان جمعیت هلال احمر گفت: در اقامتگاه های زایران ایرانی به ازای هر 700 زائر در مکه مکرمه یک پزشک زن و در اقامتگاه های زایران ایرانی در مدینه منوره به ازای هر 500 زائر یک پزشک زن، همچون سال های گذشته مستقر هستند.
وی درباره انتخاب پزشکان و پرستاران برای اعزام به حج تمتع امسال افزود: طبق روال سال های گذشته، از میان یکهزار و 300 پزشک واجد شرایط، 280 نفر به عنوان تیم درمانی هلال احمر به مناسک حج اعزام می شوند.
مرعشی درمورد خریداری آمبولانس از سوی جمعیت هلال احمر برای استقرار در بیمارستان های مکه و مدینه گفت: پنج دستگاه آمبولانس خریداری شده که امور مربوط به ترخیص و بهره برداری از آنها در حال انجام است.وی با بیان اینکه سال گذشته(1393) 60 پزشک زن به حج تمتع اعزام شدند، افزود: امسال 75 پزشک زن به حج اعزام می شود.
رئیس جمعیت هلال احمر با بیان اینکه مرکز پزشکی حج و زیارت بازوی سلامت سازمان حج است، اعلام کرد: برای تامین وحدت رویه میان پزشکان هلال احمر نیازمند تدوین راهنمای عملیاتی ثابت هستیم.به گزارش خبرگزاری مهر، دکتر سید امیرمحسن ضیائی در گردهمایی نمایندگان استانی مرکز پزشکی ج و زیارت جمعیت هلال احمرضمن تبریک اعیاد شعبانیه، اظهار داشت: مرکز پزشکی حج و زیارت جمعیت هلال احمر در طول سالیان متعدد ارتقا و پیشرفت های قابل توجهی داشته است و به همین دلیل نمایندگان استانی مرکز پزشکی حج و زیارت وظیفه سنگینی برعهده دارن؛ چرا که باید پزشکانی را معرفی کنند که در تعیین صلاحیت و سلامت جسمانی زائران مصر باشند.وی با بیان اینکه ارائه خدمات پزشکی در موسم حج که در یک کشور خارجی و در زمان محدود ارائه می شود ممکن است با مسائل و مشکلاتی همراه باشد، گفت: به همین منظور باید مرکز پزشکی حج و زیارت هلال احمر به صورت کامل برنامه ریزی شده و منظم عمل کند، البته این مرکز سیر تکامل خود را به خوبی طی کرده است.رئیس جمعیت هلال احمر اذعان کرد: سازمان حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران منظم ترین و با برنامه ترین سازمانی است که زائران توسط آن به حج مشرف می شوند.
وی ادامه داد: حتی با خرید و فروش فیش حج و جابه جای فیش بازهم طبق برنامه معاینات انجام می شود. همچنین در گذشته هر کاروان حج دارای یک پزشک بود، اما در حال حاضر به دلیل کاهش تعداد کارگزاران در حج، هر ۲ یا ۳ کاروان یک پزشک دارند، اما به رغم محدودیت های منابع انسانی در موسم حج می توان با بکارگیری تجربیات انبوه سال های گذشته وظیفه خود را به نحو احسن انجام داد.ضیائی با اشاره به اینکه در حال حاضر پزشک کاروان به پزشک مجموعه تغییر نام پیدا کرده است و هر یک پزشک مسئول رسیدگی به مسائل پزشکی بیش از یک کاروان است، یادآور شد: بایستی شرایطی فراهم باشد تا حتما به سوابق پزشکان دسترسی لازم وجود داشته باشد.

وی درباره فعالیت های مرکز پزشکی حج و زیارت در موسم حج نیز افزود: پزشکان هلال احمر علاوه بر توجه به مسائل درمانی نسبت به سایر موضوعات نیز مداقه لازم را داشته باشند.
به گفته ضیائی، مرکز پزشکی حج و زیارت بازوی سلامت سازمان حج و زیارت است و باید موضوعات بهداشتی و پیشگیری هم مورد توجه یژه قرار گیرد.
مرکز پزشکی حج و زیارت مقولات علمی را هم مورد توجه قرار دهد رئیس جمعیت هلال احمر با بیان اینکه مرکز پزشکی حج و زیارت باید ضمن توجه به مسائل پزشکی به مقولات علمی نیز توجه کند، گفت: این استعداد در مرکز پزشکی حج و زیارت هلال احمر وجود دارد تا از پتانسیل دانشگاه ها و اعضای هیئت علمی استفاده کند تا دید این مرکز صرفا درمان محور نباشد و در این زمینه باید سمینارهای متعددی نیز برگزار شود.ضیائی با اشاره به فعالیت پزشکان همگن در حج بیان کرد: مرکز پزشکی حج و زیارت تلاش کرده است تا با استفاده از پزشکان همگن، معاینات مستمر داشته باشند و در این زمینه باید برنامه ریزی های بیشتری صورت گیرد.

وی ادامه داد: می توان از تجربیات و تحلیل فعالیت ها در موسم های حج گذشته برای برنامه ریزی های بعدی بهره برد.
به گفته رئیس جمعیت هلال احمر، تشخیص توانایی و بنیه افراد برای حضور در کناسک حج از سوی پزشکان کاری ظریف و سخت است که باید در این زمینه دقت لازم صوت گیرد.

وی به تدوین راهنمای عملیاتی ثابت در امر خدمات رسانی به زائران خانه خدا اشاره کرد و یادآور شد: تدوین چنین راهنماهای ثابتی می تواند ضمن تامین وحدت رویه در شناسایی بیماری های شایع میان زائران نیز تلاش بیشتری داشته باشند.

رئیس جمعیت هلال احمر خطاب به نمایندگان استانی مرکز پزشکی حج و زیارت خاطرنشان کرد: شما به عنوان خادمان حجاج انجام وظیفه می کنید و این، افتخار بزرگی است که نصیبتان شده است.


معاون امور حج مرکز پزشکی حج و زیارت هلال احمر جدیدترین اقدامات این مرکز برای حج تمتع 93 را تشریح کرد.

دکترعادل مقصودی نژاد در گفت‌وگو با ایسنا، درخصوص جدیدترین اقدامات مرکز پزشکی حج و زیارت در حج تمتع 93 گفت: در حج تمتع امسال 280 پزشک به عنوان پزشک مجموعه به طور مستقیم به ارائه خدمات به زائران می‌پردازند که از میان این پزشکان برای نخستین بار 60 پزشک زن در راستای طرح انطباق موازین شرع با امور پزشکی به زائران زن ارائه خدمات می‌کنند.

شناسایی 400 زائر پزشک
وی با بیان اینکه امسال برای نخستین بار زائران پزشک شناسایی شده‌اند، گفت: هر ساله تعدادی از ائران که به سفر حج مشرف می‌شوند، دارای شغل پزشکی و پیراپزشکی هستند که امسال برای نخستین بار در قالب طرح داوطلبان سلامت حج تمتع 93 تعدادی از این افراد شناسایی شده‌اند که در صورت تمایل می‌توانند در ساعاتی از روز با استقرار در مطب‌ها و مراکز پزشکی، به همکارانمان کمک کنند.
به گفته معاون امور حج مرکز پزشکی هلال‌احمر، از میان 62 هزار زائر تمتع امسال، تعداد 400 نفر پزشک و پیراپزشک شناسایی شده‌اند که در صورت کمک این پزشکان به مرکز پزشکی، از میان این افراد، برای حج عمره سال آینده پزشکان انتخاب و به عنوان ماموریت به مدت یک ماه در مراکز پزشکی هلال‌احمر در عربستان مستقر خواهند شد.
تعیین پزشکان سرگروه
وی همچنین از تعیین سرگروه برای پزشکان خبر داد و گفت: معمولا پزشکان راسا اقدام به درخواست دارو و اقدامات پزشکی دیگر از مرکز می‌کردند که در حج تمتع امسال برای نخستین بار برای هر پنج پزشک یک سرگروه در نظر گرفته شده است که به عنوان رابط بین پزشکان بیماران و مرکز پزشکی فعالیت خواهند کرد که علاوه بر این وظیفه نظارت برمابقی گروه را نیز دارند.

مقصودی با بیان اینکه در گذشته پزشکان روزانه برای تهیه دارو به مرکز پزشکی مراجعه می‌کردند، گفت: با اجرای این طرح پزشکان سرگروه درخواست کل پزشکان را در داخل اتوماسیون ثبت و به صورت شبانه که ترافیک دو شهر مکه و مدینه کمتر است مسوولان مرکز پزشکی داروها را براساس ثبت اتوماسیون به دست پزشکان سرگروه می‌رسانند.

ارسال 103تن دارو به عربستان

وی با بیان اینکه تاکنون 103 تن دارو به عربستان برای حج تمتع 93 ارسال شده است، گفت: تاکنون 90 درصد از زائران از سوی پزشکان مجموعه مورد معاینه قرار گرفتند و 194 داوطلب نیز برای تعیین استطاعتشان به کمیسیون پزشکی معرفی شدند که در صورت تایید استطاعت به سفر حج مشرف می‌شوند.
پاسخ
#3
[تصویر:  75849_orig.jpg]
[font]الف) قبل از عزيمت[/font]
1- حتماً قبل از سفر نسبت به تخليه حافظه تلفن و رايانه همراه، فلش مموري و يا دوربين عکاسي و فيلمبرداري خود از موارد غير ضروري اعم از عکسها و فيلم هاي خانوادگي و شخصي و شماره تلفن هاي مراکز مهم و خاص که در طول سفر با آنها کاري نداريد اقدام فرماييد.
2- زائرين محترمي که به جهت ابتلا به بيماري خاص نياز به مصرف داروهائي که بعضاً از مشتقات مواد مخدر است دارند، حتما با پزشکان معتمد سازمان مشاوره لازم را داشته باشند.
3- ارز مورد نياز خود را در ايران تهيه و درصورتي که ارز تهيه شده، نيازمند تبديل درکشور عربستان باشد، حتماً شماره سري آن را يادداشت کنيد تا در زمان تبديل، بامشکلاتي که در اين مقوله وجود دارد روبرو نشويد.
4- با توجه به حساسيت هاي موجود در کشور عربستان از به همراه آوردن هر نوع کتاب، نشريه و ... غير ضرور و حساسيت برانگيز خودداري کنيد و صرفاً از کتاب هايي که از سوي بعثه مقام معظم رهبري، تهيه و تدارک گرديده است و ورود آن به عربستان مجاز مي باشد با مشورت روحانيون محترم کاروان استفاده نماييد.
5- با توجه به وجود بازرسي هاي متعدد و جدي در فرودگاههاي مبدأ و مقصد، خصوصاًفرودگاه هاي عربستان که با استفاده ازکارشناسان خبره، سگهاي مواد ياب و تجهيزات کاملاً پيشرفته صورت مي پذيرد لازم است از عدم وجود هرگونه مواد مخدر و يا مشتقات آن در ساک هاي خود و يا لباس خويش اطمينان حاصل بنماييد چرا که در صورت کشف هرگونه مواد مخدر و به هر ميزان در وسايل و يا همراه زائر در فرودگاه هاي مبداء (ايران) علاوه بر پيگيري هاي قضايي قطعاً از عزيمت شما به سفر جلوگيري و ويزاي شما ابطال خواهد شد همچنين در صورت کشف هرگونه مواد مخدر و به هر ميزان در فرودگاههاي مقصد (عربستان) بدون شک، زائر در فرودگاه مربوط بازداشت و از همان جا روانه زندان مي شود که علاوه بر عدم امکان بجا آوردن مناسک حج، متاسفانه با توجه به وضع نامطلوب زندانهاي عربستان و شديد بودن مجازات برخورد با افراد معتاد و يا حاملين مواد مخدر تبعات منفي بسيار زيادي از قبيل صدمات جسمي و روحي و رواني و حيثيتي و ... براي زائر و خانواده وي به وجود خواهد آمد.
توصيه اکيد به عزيزاني که به هر دليل مجبور به مصرف مواد مخدر مي باشند، امتناع از سفر و نرفتن به اين سفر مي باشد.پليس عربستان از ورود هرگونه دارو که مشتقات و يا حاوي مواد مخدر و کدئين باشد، جلوگيري مي نمايد.

[font]ب) فرودگاه مبدأ:[/font]
1- ضمن حضور به موقع (که سبب کاهش اضطراب شما خواهد بود) حتما پس ازدريافت گذرنامه و مدارک شناسائي خويش از صحت مندرجات آن و تطبيق عکس خود با ويزا مطمئن شويد.
2- درصورتيکه قصد استفاده از سيم کارت ايراني خود را در سفر نداريد، بهتر است آنرا از گوشي خارج و به همراهان بسپاريد و يا در جايي امن که از سرقت و يا گم شدن در امان باشد نگهداري نماييد.

[font]ج) فرودگاه مقصد:[/font]
1. تشريفات ورود در فرودگاه هاي مدينه و جده به علت حساسيت هاي موجودبا تاخيرهاي متفاوتي صورت ميگيرد. توصيه مي شود ضمن حفظ خونسردي کامل و رعايت نظم و انضباطي که لازمه تسهيل در اين امر است، نسبت به ممنوعيت هاي موجود از قبيل گرفتن عکس، فيلم، صلوات هاي گروهي، شعارهاي جمعي و ساير مواردي که توسط مديران محترم، بيان مي شود، توجه لازم را مبذول فرماييد.
2- در صورت بروز هرنوع مشکل، اعم از اشکال احتمالي در شماره هاي ويزا و ...هرگز خود را درگير موضوع نکنيد. علاوه بر مدير و معاون محترم کاروان، نيروهاي ستادي سازمان حج وزيارت که مستقر در فرودگاه هستند نسبت به حل مشکل شمااقدام خواهند کرد.
3- مراقبت از اموال شخصي در طول سفر، يک وظيفه فردي است. در فرودگاه جده يا مدينه نيز از سالم رسيدن ساک خود، اطمينان حاصل نماييد تا در صورت نياز به بازرسي هاي گمرکي نيز با مشکل خاصي مواجه نگرديد.
4- با عنايت به قوانين و مقررات امنيتي عربستان، به هنگام ورود در فرودگاه هاي عربستان انگشت نگاري و تصوير برداري از چهره مسافران امري معمول و رايج بوده و اين مساله درخصوص اتباع همه کشورها بطور مستمر و يا تصادفي صورت مي پذيرد. لذا نسبت به اين مساله هيچ گونه حساسيتي نشان ندهيد.

[font]د) اقامت در هتلهای مدينه منوره و مکه معظمه:[/font]
1-پس از رسيدن به هتل محل اقامت، ضمن تحويل کليد اتاق و توجه به توصيه هاي مديرکاروان و مدير ايراني هتل، کارت آدرس هتل يا ساختمان را دريافت نماييد و براي پيشگيري از سرقتهاي احتمالي که ممکن است از داخل اتاقها صورت پذيرد،جهت نگهداري از پول و اشياء قيمتي همراه خود، از صندوق امانات که ممکن است در اتاق مدير و يا سالن هتل باشد، استفاده کنيد.
2- در صورت بروز هرگونه مشکل و يا هر درخواستي مراتب را به مدير و يا معاون کاروان و ياکارکنان ايراني که در هتل شما مستقر هستند در ميان بگذاريد و جداً از برقراري ارتباط باکارکنان غير ايراني در هتل پرهيز نماييد.
3- از تردد به قسمت هايي از هتل که احياناً در اختيار مسافران سايرکشورها و يا خالي از مسافر باشد جداً پرهيز نماييد.
4- به هيچ وجه از آسانسورهاي حمل بار که عموماً به زير زمين هاي هتل راه دارد استفاده ننماييد. خصوصاً بانوان محترمه و کودکان .
5- از تنها گذاشتن کودکان و دختران نوجوان و يا افراد کهنسال در داخل اتاق ها و ... بپرهيزيد.
6- د رهتل محل اقامت حتماً درب ها و پله هاي خروج اضطراري و محل استقرار کپسول هاي آتش نشاني رايافته و ياد بگيريد.
7- ورود عوامل بومي و غير ايراني بدون هماهنگي و حضور مسئولين کاروان به قسمت خواهران ممنوع بوده و در صورت مشاهده مراتب را به اطلاع مدير کاروان برسانيد.
8- نسبت به ورود افراد ناشناس و غير ايراني به قسمتهاي محل استقرارخود حساس بوده و در صورت ورود افراد ناشناس مراتب را سريعاً به مدير کاروان اطلاع دهيد.


[font]ه) رفت و آمد به حرمين :[/font]
1- مسيرهاي رفت و آمد به هتل محل اقامت را خوب ياد بگيريد ودرصورتي که هتل شما سرويس حمل و نقل دارد حتماً از آن استفاده کنيد و حتي المقدور از وسائط نقليه شخصي استفاده نکنيد و در صورت نياز از تاکسي استفاده شود.
2- در ترددهاي خياباني و اماکن شلوغ همواره مراقب جيب و کيف و وسايل خود باشيد، متاسفانه به کرات شاهد سرقت هايي از قبيل جيب زني، کيف قاپي،سرقت گوشي همراه و وسايل از زائران محترم بوده ايم.
3- به هيچ وجه در درگيريهاي خياباني مداخله نفرماييد و از برقراري مراودات اضافي و غير ضروري با بيگانگان بپرهيزيد. ساختگي بودن برخي از اين دعواها وسوء استفاده از دخالت دلسوزانه زائرين مشکلاتي را بدنبال داشته است.
4- رواديد صادره براي شما به منظور زيارت است لذا توصيه مي شود از گشت و گذارهاي تفريحي درحومه شهرها و همچنين تردد به شهرهاي ديگر جداًپرهيز فرماييد که عدم رعايت آن مي تواند بهانه اي جهت بازداشت شما باشد
5- در صورت بروز تصادف و يا مشاهده آن حتما شماره خودرويي که با شما و يا ساير زائرين ايراني اصابت نموده را يادداشت نماييد و در صورت اعزام به بيمارستان حتما مدير يا معاون کاروان را در جريان قرارداده ودر هيچ يک از مراکز عربستان اعم از بيمارستان،مرکز شرطه (کلانتري)، بازداشتگاه و ... بدون حضور ايشان و يا نماينده سازمان حج و زيارت برگه هايي را که از محتويات آن اطلاع نداريد امضاء نفرماييد.

[font]و) حرمين شريفين و اماکن مقدسه:[/font]
1- رعايت قوانين و مقررات کشور ميزبان و احترام به آن، به طور عموم يکي از ضرورتهاي لازم است که قواعد حاکم بر حرمين شريفين نيز از جمله آنهاست، لذا انجام ندادن موارد زير که برخي از نکات برجسته اين قواعد است، اکيداً توصيه مي گردد.
استفاده ازمُهر براي خواندن نماز، عکسبرداري و فيلمبرداري، قرائت دعا با صداي بلند، رفت و آمد از مقابل نمازگزاران، اقامه نماز فرادي هنگام نماز جماعت، بوسيدن ضريح و حرم شريف نبوي يا بقيع مطهر، قرائت دعاهاي گروهي، نوشتن يادداشت در قرآن ها، جدال و درگيري، فرياد زدن، روي زمين گذاشتن قرآن و رعايت نکردن نظافت.
2- بعضاً زمان ورود بانوان محترم به حرم شريف نبوي در بازرسي هايي که انجام مي شود از همراه داشتن گوشي تلفن همراه، دوربين عکاسي و وسايل اضافي ممانعت مي گردد وچون اين عمل بدون سازمان وبرنامه ريزي انجام مي شود احتمال سوء استفاده افراد فرصت طلب و مفقودشدن و يا حتي سرقت گوشي هاي زائرين متصور است.
3- سعي فرماييد با مامورين و نيروهاي خدماتي مسجدالحرام و حرم شريف نبوي همکاري داشته باشيد و از بحث و جدل و يا دخالت در کار پليس مستقر در حرمين جداً پرهيز نماييد.
4- دوربينهايي که در حرمين شريفين کار گذاشته شده است، به صورت دائمي در حال رصد کردن افراد حاضر در اين مکان هاست که اين مساله شامل قسمت بانوان نيز مي باشد. توصيه مي شود زائرين محترم در رفتار خويش و خصوصاً بانوان محترمه نسبت به رعايت کليه مسائل شرعي از جمله حجاب دقت لازم را داشته باشند.
5- برخي عوامل تندرو و مغرض که تمامي تلاش خود را براي اختلاف افکني بين مسلمانان (شيعه و سني)مي نمايند، اقدام به اعمالي از قبيل توهين به شيعيان و ايجاد مزاحمت به هر بهانه اي مي نمايند، شايسته است از هرگونه بحث و جدل و درگيري با آنها پرهيز فرماييد.
6- با توجه به حساسيت پليس و نيروهاي تبليغي سعودي، از به همراه داشتن انواع روزنامه، نشريه، بولتن، اطلاعيه، ديسکت، سي دي، لپ تاپ، کتاب و ... در محوطه حرمين شريفين و يا هنگام عبور از مسجدالنبي(ص) و مسجدالحرام که بعضاً باعث دستگيري زائرين گرديده، جدا خوداري نماييد.
7- در فرهنگ مردم کشور ميزبان بلند کردن کفش به طرف کسي جزو بدترين توهين ها قلمداد مي شود، دقت کنيد اگر کفشهاي خود را همراه مي بريد حتماً آنها را در کيسه مربوط قراردهيد.
8- از استفاده از سجاده هايي که بر آنها تصويرضريح ائمه(ع) ويا اسامي و القاب ائمه اطهار(ع) منقوش است خودداري نماييد.
9- در حرمين شريفين همواره مراقب جيب، کيف و محل نگهداري پول و اشياء قيمتي خود باشد، سارقين هميشه و در شکل هاي مختلف در کمين بوده و مترصد فرصت جهت سرقت هستند.

[font]نکات ويژه که بايد در حرمين دقت شود:[/font]
1- يکي از مقرراتي که در مسجد الحرام وجود دارد و بطور جدي اجرا و بعضاً عدم رعايت آن سبب دستگيري و بازداشت زائر مي شود قائده اي بنام(تلصيق ) است، آقايان محترم در هنگام طواف مراقب باشند تا حتي المقدور بدن آنها با بانواني که جلوي آنها قرار ميگيرند تماس برقرار نکند معمولاً دستگيري به اين اتهام در کنار حجر الاسود که از شلوغي خاصي برخوردار و با دوربين هاي مدار بسته متعدد کنترل مي شود اتفاق مي افتد لازم به ذکر است بدليل اينکه عموماً زنان دستگير نمي شوند اثبات اينکه شما محرم خويش را جهت استلام حجر همراهي مي نموده ايد کاري دشوار و شايد طولاني باشد و تا اثبات موضوع چندروزي را در بازداشت باشيد. بديهي است اگر خانمي از شما شاکي شود برخورد و پيگيري به شکل مضاعف تري صورت مي گيرد پس نهايت دقت را بفرماييد.
2- قبرستان مطهر بقيع و در کنار محل دفن ائمه اطهار(ع) به علت وجود مامورين امر به معرف و نهي از منکر سعودي يکي از پر مسئله ترين مکان هاي زيارتي عربستان است، عوامل مغرض و تندرو که صرفا تمام همت خود را براي اختلاف و تفرقه افکني بين مسلمانان صرف مي نمايند، در تلاش هستند تا با ايجاد فرصت به تبليغ خويش و توهين به مقدسات و باورهاي شيعيان و بعضاً اهل سنت بپردازند، مراقب باشيم با ورود به بحث و جدل با ايشان، اين فرصت را به آساني در اختيار آنها قرار ندهيم. با عنايت به روش تبليغي اين افراد که عموماً مباحثه را به مجادله تبديل مي کنند وهمچنين کوتاهي فرصت حضور در بقيع، شايسته است به جاي پرداختن به مجادله بي ثمر، بهره معنوي از حضور در بقيع را برده و فقط مشاهدات خود را به مسئولين کاروان و ستاد گزارش نماييد.
3- در تمام مراحل زيارت و حضور در حرمين شريفين و اماکن مقدس همواره مراقب رفتار خود باشيد و از انجام کارهاي بدون اساس و غير ضرور مانند، برداشتن خاک از بقيع، انداختن عريضه در داخل حرمين شريفين و ياقبور ائمه(ع) ، تلاش اضافي براي لمس نمودن قبور ائمه، تهيه فيلم و تصوير و ... جداٌ بپرهيزيد. موارد فوق بطور جدي و با کنترل دقيق توسط دوربينهاي مدار بسته که در تمامي اين اماکن وجود دارد پيگيري مي شود.

[font]تعامل با افراد غير ايراني:[/font]
-1 در تعاملات خود با بيگانگان (عوامل غير ايراني هتل، رانندگان، فروشندگان و...) نهايت دقت را داشته باشيد و از دادن هرگونه اطلاعات فردي شامل تلفن وآدرس خوددرايران و يا مطالب مهم ميهن عزيزمان به آنها خودداري فرماييد. داشتن مراوده وارتباط با افراد خارجي دليلي جهت اعتماد کردن به آنها نمي باشد.
-2 بعضا افرادي ازسوي عوامل تندرو ومغرض علاوه بر برخوردهاي نامناسب،شماراطعمه قرار داده وباطرح مسائل عقيدتي وسئوال پيرامون آن عامل بازداشت شما مي شوند،لذا شايسته است غيرازافراد مسئول در اين زمينه ساير زائرين از پاسخگويي وايجاد تعامل اين چنيني جدا خودداري نمايند.
-3 نسبت به تمامي تماسها وارتباطات بدون زمينه قبلي حساس باشيد واز پاسخگويي به تماسهاي تلفني، بلوتوث، پيامکهاي ناشناس و همچنين از پذيرش دعوت به مهماني و يامراکز ديگر خودداري نمائيد.
-4 مکالمات بين الملل، مکالمات حساس وقابل شنود است لذا از طرح مسائل مهم کشور درمکالمات خودداري شود.
-5 به هيچ وجه به مسائل سياسي کشور ميزبان ورود نکرده وازهرگونه اظهار نظرپيرامون مقامات مملکتي و يا سياستهاي کشور ميزبان خودداري نمائيد.
-6 در صورتيکه مسئولين و مقامات کشوري و لشکري، همسفر شما هستند از بيان عناوين آنان در حضور جمع و خصوصا بيگانگان و همچنين در تماسهاي تلفني جداخودداري کنيد.


[font]رهنمودهاي مقام معظم رهبري (مدظله العالي)پيرامون تعامل با حجاج ديگر کشورها:[/font]
در ديدار با برادران مسلماني که از کشورهاي ديگر آمدهاند، آنهايي که اهل زبانندو مي توانند حرف بزنندبا زبان اظهار محبت کنند،اظهار تعارف کنند،برروي نقاط مشترک تکيه کنند.آنهايي که اهل حرف زدن نيستند باعمل؛ جابدهيد، مهرباني کنيد،محبت کنيد،بعضي از سختيها وخشونتها را تحمل کنيد.
يکي ممکن است تنه بزند-شمادرمقابلش لبخند بزنيد،عملا سعي کنيد اين ارتباط بوجود بيايد؛نه فقط براي اينکه آبرووعزت ايران و ملت ايران راحفظ کنيد که البته اين درجاي خودش خيلي مهم است،چقدر خوب است که يک ملت بتواند کرامت خود،ارزش خود،پايبندي خود به آداب واخلاق انساني واسلامي را نشان بدهد،بلکه براي اينکه ارتباط قلبي برقرار شود ،اهل هرنژادي است،اهل هر زباني است،اهل هر مذهبي است،مسلمان است؛ او هم مثل شما به عشق کعبه آمده،به عشق پيغمبر(ص) آمده،اوهم دارد همين راه را ميرود، او هم با خداي متعال دارد حرف ميزند، هر چه ميتوانيد اين وجه مشترک را به رخ يکديگر بکشيد،بفهمند اين وجه مشترک وجود دارد.
ديدار با کارگزاران حج سال (91)

[font]دستگيري و يا بازداشت:[/font]
جهت پيشگيري از بازداشت شدن در کشور بيگانه بهترين کار رعايت قوانين آن کشور و مرتکب نشدن به اعمال خلاف مقررات و قانون کشور ميزبان است و اما در صورت بازداشت و دستگيري به هر دليل:
1- به هيچ وجه به خود اضطراب راه نداده و خونسرد باشيد. شما به صورت قانوني وارد آن کشور شده ايد و پيگيري هاي لازم از سوي سازمان حج و زيارت و کنسولگري ايران صورت خواهد پذيرفت.
2- حتماً هنگام بازداشت از طريق ساير زائرين ايراني و يا خودتان مراتب را به اطلاع مدير و يا معاون کاروان برسانيد.
3- از امضاء هرگونه برگه اي که به محتوي آن علم نداريد خودداري فرمائيد و درخواست کنيد نماينده سازمان حج و زيارت و يا نماينده کنسولگري ايران حضورپيدا نمايند.
طبق ماده 36 کنوانسيون وين که از قوانين بين المللي مي باشد، هر فردي که در کشور ديگر بازداشت شود ميبايست با حضور نماينده رسمي کشور متبوع خودش در کشور ميهمان مورد بازجوئي قرار گيرد.
در صورت آشنايي و تسلط به زبان عربي و انگليسي باز توصيه مي شود درخواست نماينده ايراني را بفرماييد چرا که آنها علاوه بر تسلط بر زبان، به امور جاري و پيگيري ها و ... نيز واقف هستند.
4- از دادن هرگونه اطلاعات اضافي و يا اطلاعات شخصي خود در ايران از قبيل آدرس و تلفن، شغل و ... خودداري و صرفاً آدرس و تلفن هتل محل اقامت خود را در شهر مدينه منوره و يا مکه معظمه اعلام فرماييد.
5- از هرگونه بحث اضافي و يا درگيري فيزيکي با مأمورين بطور اکيد خودداري ودر محيط بازداشت به کسي اعتماد نکنيد.

[font]ميقات ها و مشاعر مقدسه[/font]

[font]الف) ميقات[/font]
هنگام حضور در ميقات ها (مسجد شجره و مسجد جحفه) جهت محرم شدن، ضمن حفظ خونسردي کامل خويش لازم است موارد ذيل را مدنظر داشته و در رعايت آنها خود را ملزم بدانيد.
• هنگام پياده شدن از اتوبوس ها، در محل ميقات ها و يا مواقف از کاروان جدا نشويد و محل استقرار اتوبوس خود در پارکينگ مربوطه و مسير تردد از اتوبوس تا داخل مسجد را کاملاً به خاطر بسپاريد.
• زمان پياده شدن از اتوبوس سعي کنيد وسايل اضافي با خود نبريد و مراقب وجوه نقد خود باشيد.
• در صورت جدا شدن از کاروان خود و يا فراموش کردن محل پارک اتوبوس خود در پارکينگ، با مدير، معاون و يا عوامل کاروان تماس بگيريد و در صورت نياز به راهنمايي مي توانيد به برادران امداد و راهنماي سازمان حج و زيارت که با لباس فرم و کلاه مخصوص امداد و راهنماي حجاج ايراني در محل ميقا تها حضور دارند مراجعه تا آنها شما را راهنمايي نمايند.
• مقررات و قوانين ميقات ها از قبيل عدم تصوير برداري، عدم ورود به قسمت بانوان و ... را با دقت رعايت فرماييد.
• بعضاً مشاهده شده شرکت هاي مختلف جهت تبليغ خود اقدام به توزيع چتر، جا کفشي و... مي نمايند، مراقب باشيد سرگرم شدن به دريافت اين گونه هدايا و يا خريد، شما را از امور اصلي خود باز ندارد.
• از سوار شدن به اتوبوس هاي ديگر و خصوصاً، اتوبوسهاي مسافران غير ايراني اکيدا خودداري فرماييد.
• شايسته است در طول سفر رفتن به ميقات ها و محرم شدن و ان شاء الله انجام مناسک، همواره از تجارب و راهنمايي هاي مديران و روحانيون محترم کاروان استفاده نموده و بدون نظر و هماهنگي آنها اقدامي نکيند.
• از لحظه حرکت از ايران، حرکت به سوي ميقات، تا حرکت به سوي مشاعر مقدسه دقت کنيد همواره کارت شناسائي زائر همراه شما باشد.

[font]ب) عرفات[/font]
• شايسته است پيش از زمان فراررسيدن حرکت به سوي مشاعر مقدسه نسبت به جمع کردن وسايل خود و تحويل اشياء قيمتي و وجوه نقد به صندوق امانات و قراردادن اشياء و کالاهاي قيمتي خود در محل امن با هماهنگي مدير محترم کاروان اقدام نموده و از همراه داشتن هرگونه وسايل اضافي خودداري فرماييد.
• با توجه به شباهت بسيار زياد چادرها و محل استقرار زائرين تمامي کشورها در صحراي عرفات، توصيه اکيد مي شود حتي المقدور تلاش کنيد زياد از چادر محل استقرار کاروان خارج نشده و يا از چادر کاروان خود زياد فاصله نگيريد.
• درصورت جدا شدن از کاروان و يا فراموش کردن مسير چادرخود به نيروهاي امداد و راهنماي حجاج ايراني که با لباس فرم وکلاه مخصوص در محل حضوردارند مراجعه تا آنها شما راياري دهند.
• درصورتي که به هر دليل از چادرهاي ايراني دور افتاديد، تلاش کنيد تا از طريق پرچم هاي برافراشته و يا بالن هاي به رنگ پرچم مقدس جمهوري اسلامي ايران محل چادرهاي ايرانيان را پيدا کنيد و يا در صورت نياز به پليس مراجعه و با ارائه کارت زائر خويش از آنها ياري بجوييد.
هنگام خروج از صحراي عرفات مطابق برنامه ريزي مديران کاروانها عمل کنيد و از حرکت انفرادي خودداري فرماييد.
• اگر به هر دليلي از کاروان خود جدا افتاديد ستادهاي مستقر در عرفات وظيفه دارند تا خروج آخرين زائر محيط را ترک ننمايند.

[font]ج) مشعر الحرام(مزذلفه)[/font]
• در زمان وقوف در مشعرالحرام، با توجه به شرايط خاص آنجا که چادري وجود ندارد دقت کنيد تا ازمحل استقرار کاروان خود دور نشويد و همواره در کنار ساير هم کارواني هاي خود باشيد.
• هنگام خروج از صحراي مشعر الحرام به سوي سرزمين منا، تمام تلاش خود راداشته باشيد تا همراه کاروان خود حرکت کنيد تا در مبادي ورودي سرزمين منابه مسيرهاي ديگر نرويد و از محدوده چادرهاي ايراني خارج نشويد و حتما از ترددهاي انفرادي خودداري نماييد.

[font]د) سرزمين منا[/font]
• هنگام ورود به سرزمين منا در صورت جداماندن ازهم کارواني ها تمام همت خود راتنها صرف رسيدن به چادرهاي ايرانيان کنيد، تا بتوانيد پس از رسيدن به چادرهاي ايرانيان با کمک گرفتن از واحد امداد و يا ساير مديران ايراني به چادر محل استقرار کاروان خود برسيد.
• عموماً واحد امداد و راهنماي حجاج ايراني نسبت به نصب پرچم ايران وتابلوهاي راهنما در مسير ورودي به سرزمين منا اقدام مي نمايند که مي توانيدبا استفاده و دقت بر تابلوهاي راهنما به سمت چادرهاي ايراني هدايت شويد.
• در سرزمين منا نيزچادرها و فضاي استقرار حجاج سراسر دنيا کاملا شبيه به يکديگر است لذا تلاش کنيد تا چادر محل استقرار خود و مسير تردد به رمي جمرات را خوب ياد گرفته و به خاطر بسپاريد و در صورت استفاده ازنشانه گذاري دقت کنيد از نشانه هاي ثابت و غير مشابه استفاده کنيد.
• شايسته است نقشه هاي محل استقرار چادرهاي ايراني را از طريق مسئولين محترم کاروان دريافت کنيد تا مورد استفاده شما قرار گيرد.
• با توجه به طولاني تر بودن زمان حضور شما در سرزمين منا نسبت به سرزمين هاي عرفات و مشعر الحرام و در صورت نياز به گشت و گذار، تمام سعي شما اين باشد تا از چادرهاي ايراني دور نشويد و از تردد در محل استقرار چادرهاي ساير کشورها خودداري فرماييد.
• درصورت قصد خروج از سرزمين منا حتماً با اطلاع و مجوز مديرکاروان و روحاني محترم کاروان اقدام فرماييد.
• از ارتباط گيري با حجاج ساير کشورها خارج ازعرف معمول زيارت و حج خوداري فرماييد.

[font]توصيه هاي عمومي:[/font]
1-کارت شناسايي زائر که به شما تحويل مي گردد را همواره تا پايان سفر از خود جدا نکرده و در حفظ و نگهداري آن کوشا باشيد.
2- در صورت جدا شدن از هم کارواني ها ضمن حفظ خونسردي کامل از تحرک اضافي پرهيز و در صورت امکان با مدير يا معاون و يا هر يک از هم سفران تماس و مراتب را اطلاع دهيد و يا به هتل ها و چادرهاي محل اقامت ايرانيان و يا دفاتر ستادها که عموماً با پرچم جمهوري اسلامي ايران مشخص است مراجعه و يا در نهايت با مراجعه به پليس و ارايه کارت شناسايي، خود را به همسفران برسانيد، به هيچ وجه نگران گم شدن نباشيد.
3-کتب، نوار و نشريات و... که در عربستان توزيع ميشود را تا حد امکان دريافت ننموده و در صورت دريافت بهترين کار اين است که تحويل روحاني و يا مدير کاروان دهيد.
4-بهتر است بروشور حاضر را قبل از سفر بطور کامل مطالعه وهمراه خود به کشور عربستان نبريد.
5- فراموش نشود استعمال دخانيات در عربستان ممنوع بوده و انجام اين عمل درحرمين شريفين و يا محوطه بيروني آنها بعضاً سبب بازداشت افرادگرديده است.
6- بعضاً مشاهده شده برخي افراد سودجو با ارسال پيامک و اعلام اين که شما در مسابقه اي برنده و يا در صورت ارسال پيامک به شماره اي از تخفيفي بهره مند ميشويد و يا ... از شما بخواهند پيامکي و يا تماسي را با شماره اي برقرار فرماييد. در پي اين ارتباط کل مبلغ شارژ سيم کارت شما را تخليه مي نمايند. همچنین در موارد خرید و فروش فیش حج با دفتر امور مربوطه تماس و فیش خود را از لحاظ حقوقی بررسی و پیگیری نمایید
7- حفظ شأن و شئونات اخلاقي را در تمام مراحل سفر سرلوحه امور خود قرار داده و همواره به ياد داشته باشيد شما نمايندگان کشور پر افتخار و سربلند جمهوري اسلامي ايران مي باشيد.
8- بانوان محترمه ضمن حفظ حجاب اسلامي از پوششهايي که از نظر مدل و يا رنگ با فرهنگ کشور ميزبان مغايرت دارد جداً پرهيز و معرف زن ايراني و مسلمان باشيد.
9- از جمله مواردي که بايستي در هنگام خريد و تردد در بازار رعايت کنيد:
حتماً زمان خريد را طوري تنظيم کنيد که مصادف با زمان نماز نباشد که با تعطيلي فروشگاه ها مواجه شويد، دقت کنيد تمامي فروشگاه ها مجهز به دوربين مدار بسته است، پرو لباس در عربستان مرسوم نيست و بعضاً ممنوع نيز است، از خريد اشياء و يا خوراکي و... که نسبت به آن علم نداريد پرهيز فرماييد، مراقب سارقين باشيد.
10- يکي از شيوه هاي جديد سرقت که در اصطلاح (دزدي پنهان) نام دارد و در چند سال اخير شيوع پيدا کرده است بدين شکل است که اولاً سارق مورد وثوق شما است يعني به راحتي به محل نگهداري پول و اشياء شما دسترسي دارد. مثل خانه دار هتل، راننده و ... دوماً سارق هيچ گاه، کل پول شما و يا اشياء مشخص و در معرض ديد را سرقت نمي نمايد تا موجب بر انگيختن حساسيت شما شود.به طورمثال از يک بسته 100 عددي 5000 توماني 5 تا 10 برگ آن را سرقت مي کنند.
11- در صورتي که گوشي همراه شما داراي قفل (pin code) است حتماً آن رافعال نماييد.
12-هنگام عبوراز عرض خيابان ها نهايت دقت راداشته باشيد؛ متاسفانه رانندگان عربستان عموماً بي احتياط رانندگي مي نمايند،حتماً از محل خط کشي و عبور عابر تردد کنيد چرا که درغير اين صورت و وقوع حادثه شما مقصر شناخته شده و راننده ضارب ملزم به توقف نيست.
13- از چاپ عکس و انتقال فيلم به CD و... و تعمير رايانه و تلفن همراه در فروشگاه هاي عربستان بپرهيزيد.
14-در صورت خريد سيم کارت عربي سعي کنيد خودتان سيمکارت ايراني را خارج کنيد تا مورد سرقت قرار نگيرد.
پاسخ


موضوعات مرتبط با این موضوع...
موضوع نویسنده پاسخ بازدید آخرین ارسال
  احکام عزاداری افسانه پناهی 0 112 04-11-2014، 06:04 PM
آخرین ارسال: افسانه پناهی

پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان